Αρχική / Παιδί / Η λήψη υγρών για τα παιδιά μας – αίσθημα δίψας, αφυδάτωση

Η λήψη υγρών για τα παιδιά μας – αίσθημα δίψας, αφυδάτωση

childdrinkingwater

* Γράφει ο Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc, Δημήτριος Μπερτζελέτος

Αίσθημα Δίψας
Το αίσθημα δίψας είναι ο κυριότερος ρυθμιστής της ενυδάτωσης του ανθρώπου, το οποίο όμως εκδηλώνεται όταν η απώλεια υγρών ξεπερνάει το 1% φτάνοντας ακόμα και το 2% του συνολικού βάρους, δηλαδή τότε μιλάμε για ήπια αφυδάτωση. Κατά συνέπεια, το αίσθημα δίψας δεν αποτελεί τον πιο καλό τρόπο για να αναγνωρίσει κανείς αν χρειάζεται νερό, καλό είναι λοιπόν σε τακτά χρονικά διαστήματα να καταναλώνει υγρά. Μάλιστα τα παιδιά αποτελούν ευάλωτη ομάδα, όσον αφορά την πιθανότητα αφυδάτωσης, διότι σε αυτές τις ηλικίες ο μηχανισμός της δίψας δεν είναι καλά ανεπτυγμένος.

Έτσι συμβαίνει στα παιδιά να αναπτύσσεται το αίσθημα της δίψας όταν έχει ήδη χαθεί σημαντική ποσότητα υγρών. Κατ’ αυτόν τον τρόπο εμφανίζουν αφυδάτωση και θερμοπληξία πιο συχνά από τους ενήλικες, καθιστώντας απαραίτητη την έγκαιρη λήψη υγρών, ακόμα και όταν δε διψούν.

Γιατί τα παιδιά έχουν ιδιαίτερες ανάγκες σε υγρά;

Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή η κάλυψη των αναγκών των παιδιών σε υγρά γιατί:

– δε χειρίζονται σωστά τις ακραίες θερμοκρασίες όπως οι ενήλικες, καθώς έχουν λιγότερες απώλειες μέσω της εφίδρωσης

-κατά τη διάρκεια της σωματικής δραστηριότητας ανεβάζουν υψηλότερες θερμοκρασίες στον οργανισμό τους καθώς ο «φυσικός ψυκτικός μηχανισμός» του σώματος, που λέγεται εφίδρωση, δε λειτουργεί ακόμα τέλεια

-η επιφάνεια του δέρματός τους είναι μεγαλύτερη σε σχέση με το βάρος τους, με αποτέλεσμα να ευαισθητοποιούνται περισσότερο στις θερμοκρασιακές αλλαγές του περιβάλλοντος.

Ποιες οι είναι συνέπειες της αφυδάτωσης στα παιδιά;

Η αφυδάτωση στα παιδιά είναι πιο συχνή, αλλά και πιο απότομη απ’ ότι στους ενήλικες. Μία απώλεια σωματικών υγρών της τάξης του 2% του σωματικού βάρους μπορεί να προκαλέσει μείωση στην πνευματική και σωματική απόδοση του παιδιού σε ένα ποσοστό της τάξης του 20%, ενώ μία απώλεια 3% των υγρών του σώματος μπορεί να οδηγήσει ακόμα και σε θερμοπληξία.

Γι’ αυτό το λόγο πρέπει οι άνθρωποι που επιμελούνται τα παιδιά να τα ενθαρρύνουν να καταναλώνουν υγρά ακόμα και αν δε διψούν, καθώς οι μηχανισμοί της δίψας δεν είναι πλήρως ανεπτυγμένοι σε αυτά. Τα παιδιά νιώθουν δίψα όταν ήδη έχουν χαθεί 1-2% του σωματικού τους βάρους, άρα είναι ήδη …αφυδατωμένα.

Τα παιδιά κινδυνεύουν να αφυδατωθούν κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, όπου οι υψηλές θερμοκρασίες προκαλούν πιο γρήγορα την αύξηση της σωματικής τους θερμοκρασίας. Όμως και το χειμώνα, αν και οξύμωρο, τα παιδιά είναι δυνατό να αφυδατωθούν όταν τα ντύνουμε με πολλά ρούχα παρεμποδίζοντας την εξάτμιση του ιδρώτα, με αποτέλεσμα ο «ψυκτικός μηχανισμός» – εφίδρωση να είναι ανεπαρκής.

ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ

Ήπια αφυδάτωση (απώλεια υγρών 1-2% του σωματικού βάρους)

Πονοκέφαλος

Μειωμένη απόδοση στα αθλήματα

Μειωμένη πνευματική συγκέντρωση

Δυσκοιλιότητα

Ουρολοιμώξεις

Αύξηση κινδύνου ανάπτυξης λίθων στα νεφρά

Έντονη αφυδάτωση (απώλεια υγρών 3-5% του σωματικού βάρους)

Θολή όραση

Ξηροδερμία

Δυσκολίες στην κατάποση

Μυϊκοί σπασμοί

ΝΕΡΟ

Το νερό είναι μία απλή ένωση στην οποία συμμετέχουν 2 άτομα υδρογόνου και 1 άτομο οξυγόνου (H2O) κι όμως τόσο σπουδαία για τις λειτουργίες των ζωντανών οργανισμών, άρα και του ανθρώπου. Ένα τόσο άγευστο, άοσμο υγρό, που είναι το νερό, ακόμα κι αν λείπει κάποιες ώρες από τη διατροφή μας μπορεί να προκαλέσει πολλαπλά προβλήματα.

Ο άνθρωπος θεωρητικά μπορεί να ζήσει χωρίς νερό 7 ημέρες, σε ιδανικές συνθήκες, ενώ χωρίς φαγητό για κάποιες εβδομάδες. Το νερό αν και δεν έχει από μόνο του θρεπτική αξία χρειάζεται καθότι τα περισσότερα απαραίτητα συστατικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν και να απορροφηθούν από το ανθρώπινο σώμα μόνο μετά την αντίδρασή τους με το νερό.

Όταν γεννιόμαστε αποτελούμαστε κατά 75% από νερό, ενώ όσο μεγαλώνουμε ανάλογα με το φύλο και την ηλικία το νερό μειώνεται περίπου στο 60%. Αυτό από μόνο του δείχνει τη σπουδαιότητα του νερού για τον άνθρωπο.

Βιολογική σημασία νερού

Το νερό είναι το θρεπτικό συστατικό με τις πιο σημαντικές λειτουργίες, οι οποίες έχουν ως εξής:

  • αποτελεί τον κυριότερο διαλύτη για τα θρεπτικά συστατικά (βιταμίνες, μέταλλα, ιχνοστοιχεία, αμινοξέα, γλυκόζη)

  • συντελεί στη θερμορύθμιση του οργανισμού, δηλαδή στη διατήρηση της φυσιολογικής θερμοκρασίας του σώματος

  • συμμετέχει σε πολλές μεταβολικές διαδικασίες του οργανισμού

  • μεταφέρει τα θρεπτικά συστατικά στους ιστούς, ενώ ταυτόχρονα απομακρύνει τα άχρηστα υποπροϊόντα του μεταβολισμού

  • λειτουργεί ως «λιπαντικό» για την πέψη της τροφής

ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΡΟΣΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΑΠΟΒΑΛΛΟΜΕΝΟΥ ΝΕΡΟΥ
Αποβαλλόμενο νερό ΠοσοστόΟύρα 55%Νερό κοπράνων 5%

Πνεύμονες (εκπνεόμενος αέρας) 10%

Δέρμα (άδηλος αναπνοή) 30%

Προσλαμβανόμενο νερό ΠοσοστόΥγρά 50%Νερό τροφών 35%

Νερό μεταβολισμού 15%

Ανάγκες σε νερό για τα παιδιά

Οι καθημερινές ανάγκες σε νερό για τα παιδιά ποικίλλουν ανάλογα με τις συνθήκες διαβίωσης (εξωτερική θερμοκρασία, δραστηριότητα, θερμοκρασίες σπιτιού), αλλά και από την ηλικία και το φύλο (μετά τα 9 έτη ζωής).

ΗΛΙΚΙΑ

Λίτρα / ημέρα

1-3 ετών

1,3

4-8 ετών

1,7

Αγόρια 9-13 ετών

2,4

Κορίτσια 9-13 ετών

2,3

ΠΗΓΗ: «Διατροφική Αξιολόγηση», Γιάννης Μανιός, 2006

Σε περίπτωση αθλούμενων παιδιών οι ανάγκες σε νερό τροποποιούνται ανάλογα με τον τύπο και τη συχνότητα της άσκησης. Ταυτόχρονα, οι ανάγκες σε υγρά τροποποιούνται και από το συνδυασμό δραστηριότητας και εξωτερικής θερμοκρασίας, πχ αν το παιδί παίζει κάτω από τον ήλιο κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, εκτός από αντιηλιακό, χρειάζεται σε τακτά χρονικά διαστήματα χορήγηση νερού/ υγρών.

 

Μπερτζελέτος Δημήτρης

Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc

ΓΡΑΦΕΙΟ

Γρηγορίου Ε’ 29, 22100 Τρίπολη

Τηλ.: 2710 232364,

Email:

www.bertzeletos.gr

bertzeletos.wordpress.com

nutripolitics.blogspot.gr

www.youtube.com/user/dimbertz/videos

www.linkedin.com/profile/edit?trk=hb_tab_pro_top

Δείτε Επίσης

τα νεογέννητα καταλαβαίνουν πολλά

Τα νεογέννητα καταλαβαίνουν και αισθάνονται τα πάντα: «Μιλήστε τους»

Τα νεογέννητα μωρά αντιλαμβάνονται πολύ περισσότερα από ότι εμείς νομίζουμε. Κάθε φορά που ακούνε την …

error: