Αρχική / Παιδί / Σημάδια που δείχνουν πως το παιδί έχει άγχος

Σημάδια που δείχνουν πως το παιδί έχει άγχος

antimetwpisi_thanatou_kontinou_proswpou_sto_paidi

Ειρήνη Λόρδου, Παιδοψυχίατρος, paidiatros.com

Από την ημέρα που γεννιόμαστε βιώνουμε διάφορα άγχη.

Στη βρεφική ηλικία, το βρέφος βιώνει άγχος όταν απομακρύνεται από τα οικεία πρόσωπα, «τους σημαντικούς άλλους», δηλαδή τους γονείς και κυρίως την μητέρα του.

Στη νηπιακή ηλικία, το νήπιο βιώνει άγχος αποχωρισμού όταν οι γονείς πρέπει να πάνε για δουλειά ή όταν το παιδί πρέπει να ξεκινήσει τον παιδικό σταθμό.

Στη σχολική ηλικία, το παιδί μπορεί να έχει άγχος για τα μαθήματα και τις εξετάσεις.

Οι έφηβοι βιώνουν άγχος για τις ερωτικές σχέσεις , τις σχέσεις με τους άλλους, την εικόνα τους, τη σχέση με τους γονείς τους.

Στην ενήλικη ζωή,βιώνουμε άγχος για το αν είμαστε καλοί στην εργασία μας, τις σχέσεις μας, για το αν είμαστε καλοί σύζυγοι, εραστές, γονείς.

Στην τρίτη ηλικία μπορεί να υπάρχει το άγχος για την υγεία και το φόβο θανάτου.

agxos_sta_paidia

Τι είναι όμως, πραγματικά, το άγχος;Μπορεί ένα παιδί να έχει άγχος;

Το άγχος είναι ένα δυσάρεστο συναίσθημα. Το άτομο που βιώνει άγχος έχει ένα αίσθημα πως κινδυνεύει και δεν μπορεί να ελέγξει και να διαχειριστεί τη συγκεκριμένη κατάσταση. Το άγχος μπορεί να είναι παραγωγικό και να βοηθά το άτομο να εξελιχθεί αλλά μπορεί να είναι και παθολογικό  και να επηρεάζει αρνητικά την καθημερινότητα του. Όταν το άγχος εμφανίζεται σε υπερβολικό βαθμό, συνοδεύεται συνήθως από σωματικές εκδηλώσεις και συμπτώματα τόσο στους ενήλικες όσο και στα παιδιά .

 

Σημάδια που δείχνουν πως το παιδί έχει άγχος:

fovies_sta_paidia

-Τρώει τα νύχια του

-Δεν κοιμάται καλά

-Δεν είναι συγκεντρωμένο

-Τραβά τα φρύδια του

-Έχει αλλάξει η όρεξή του για φαγητό

-Έχει ασυνήθιστη προσκόλληση στους γονείς

-Βλέπει άσχημα όνειρα

-Αρνείται να πάει στο σχολείο

-Έχει νευρικότητα

-Είναι επιθετικό

-Έχει φοβίες

-Απομονώνεται

-Δε συμμετέχει σε δραστηριότητες

-Παρουσιάζει ένα ή περισσότερα από τα εξής σωματικά συμπτώματα: πόνο στην κοιλιά, σφίξιμο στο στήθος, νυχτερινή ενούρηση, δύσπνοια, εμφανίζει τικ, ψευδίζει-τραυλίζει, συχνοί εμετοί.

 

Ποιοι παράγοντες συμβάλλουν ώστε ένα παιδί να αναπτύξει αγχώδη διαταραχή;

via_kai_paidia_ta_diaforetika_tis_proswpa

Η αιτιολογία είναι πολύπλευρη και κατανέμεται σε τρεις κατηγορίες:

  • Παράγοντες που ξεκινούν από το ίδιο το παιδί.

Γενετικός κίνδυνος. Υπάρχουν σημαντικές ενδείξεις ότι οι αγχώδεις διαταραχές παρουσιάζονται σε  συγκεκριμένες οικογένειες με παρουσία επίσης αγχωδών διαταραχών και στους γονείς. Είναι σημαντικό να τονιστεί εδώ, ότι κληρονομείται η προδιάθεση για την ανάπτυξη αγχώδους διαταραχής και όχι η καθαυτή.

Ιδιοσυγκρασία του παιδιού. Τα παιδιά με αγχώδη διαταραχή παρουσιάζουν νωρίτερα, στη βρεφική ηλικία, μία ιδιοσυγκρασία με ανασταλμένη συμπεριφορά, με υψηλή κινητική δραστηριότητα, οξύθυμα, να αντιδρούν σε νέες καταστάσεις με απόσυρση, αποφυγή ή δυσφορία. Επιπλέον, ως παιδιά τείνουν να είναι ντροπαλά, να αποφεύγουν τις προκλήσεις κτλ. Επίσης έχει βρεθεί σε έρευνες ότι παιδιά με ακραία ανασταλμένη συμπεριφορά έχουν  σταθερά υψηλό καρδιακό παλμό.

  • Παράγοντες που ξεκινούν από την οικογένεια του παιδιού.

Οι γονείς των ανασφαλών παιδιών μερικές φορές χαρακτηρίζονται από έλλειψη ευαισθησίας και ανταπόκρισης στις ανάγκες του. Οπότε δημιουργείται ένας ανασφαλής δεσμός μεταξύ μητέρας παιδιού και σαν συνέπεια αυτού  να δημιουργείται μία εικόνα του παιδιού για τον κόσμο ως αναξιόπιστο, απρόβλεπτο και μία άποψη του εαυτού του ότι είναι ανίσχυρο να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις.

Υπάρχουν, επίσης ενδείξεις ότι η υπερπροστατευτικότητα απο την πλευρά των γονέων  συνεισφέρει και  ενισχύει την συντήρηση του άγχους του παιδιού μέσω αποφυγής των αγχογώνων καταστάσεων. Για παράδειγμα μπορεί μια μητέρα να μην επιτρέψει στο παιδί της να πάει σε μια γιορτή αν αυτό το αγχώνει,  κάτι που οδηγεί σε ένα φαύλο κύκλο, χαμηλής αυτοεκτίμησης, αύξησης του άγχους και περαιτέρω αποφυγής. Τέλος μπορεί οι γονείς να ενισχύσουν την ένταση αλλά και τη διατήρηση του άγχους του παιδιού τους με την μή επαρκή συναισθηματική υποστήριξη. Για παράδειγμα όταν ένας γονέας υποτιμά τη ντροπαλή συμπεριφορά του παιδιού του χαρακτηρίζοντας το ανόητο ή θυμωμένα τον εξαναγκάζει να βιώσει αγχογώνες καταστάσεις.

  • Παράγοντες που ξεκινούν από το σχολείο.

Διάφορα συμβάντα στο χώρο του σχολείου ενδέχεται να αυξήσουν το άγχος που βιώνει ένα παιδί. Για παράδειγμα το παιδί μπορεί να είναι θύμα εκφοβισμού από τ άλλα παιδιά, κατάσταση που προκαλεί έντονο άγχος και φοβίες. Υποχρεώσεις των μαθημάτων, ιδιαίτερα όταν συνδυάζονται με κάποια μαθησιακή δυσκολία ή δυσκολία στη συγκέντρωση μπορεί επίσης να προκαλέσουν άγχος.

Με ποιες μορφές  μπορεί να εκδηλωθεί το άγχος;

fovoi_paidikis_efivikis_ilikias

Οι  μορφές του άγχους ανάλογα με την αιτία αλλά και τα συμπτώματα κατατάσσονται στις πιο κάτω κατηγορίες:

Ειδικές Φοβίες

Το χαρακτηριστικό γνώρισμα τους, είναι ένας έντονος και επίμονος φόβος, που είναι υπερβολικός ή αδικαιολόγητος και που προκαλέιται με την παρουσία ή την αναμονή ενός συγκεκριμένου αντικειμένου ή μίας κατάστασης.

Ειδικές φοβίες διαφοροποιούνται ως προς την ηλικία, για παράδειγμα στην ηλικία:

  • των 7 ετών, ξεκινά  η φοβία για τα ζώα,
  • στην ηλικία των 9 ξεκινά η φοβία για το αίμα
  • στην ηλικία των 12  η φοβία για τον οδοντίατρο
  • στην εφηβεία, η φοβία των κλειστων χώρων και κοινωνικές φοβίες

Διαταραχή άγχους αποχωρισμού

Το κεντρικό χαρακτηριστικό της διαταραχής αυτής είναι το υπερβολικό άγχος σχετικά με τον αποχωρισμό του παιδιού από τους ανθρώπους στους οποίους είναι προσκολλημένος, συνήθως με γονείς.

Η ηλικία έναρξης των συμπτωμάτων είναι περίπου στα 5 με 8 έτη  και εμφανίζεται ως υπερβολική ανησυχία ότι κάτι κακό θα συμβεί σε ένα πρόσωπο προσκόλλησης, οι εφιάλτες περιλαμβάνουν θέματα αποχωρισμού, ενώ ενδεχόμενη άρνηση του παιδιού να πάει στο σχολείο, είναι λόγω του άγχους αποχωρισμού. Τα μεγαλύτερα παιδιά νιώθουν επίσης δυσφορία και σωματικά συμπτώματα, όπως στομαχόπονο, πονοκέφαλο.

Σχολική φοβία

Ορίζεται ως ένας παράγαλος φόβος κάποιας πτυχής του σχολικού περιβάλλοντος που συνοδεύονται με συμπτώματα πανικού ή άγχους κατά την συμμετοχή.

Η μέση ηλικία έναρξης είναι τα 10 ετών. Τα πιο συνηθισμένα αίτια είναι η αλλαγή σχολείου, η γονεική ασθένεια, θάνατος ή παραμονή στο σπίτι λόγω χρόνιας ασθένειας ή ατύχημα. Πολλές φορές δεν υπάρχει εμφανής λόγος.

Ιδεοψυχαναγκαστική διατραχή

Η πιο πάνω διαταραχή χαρακτηρίζεται απο έντονες ιδέες- σκέψεις, επίμονες και επαναλαμβανόμενες και παρορμήσεις-καταναγκαστικές πράξεις που είναι πέραν του ελέγχου του παιδιού, είναι ακαταμάχητες και αναγνωρίζονται συχνά ως παράλογες (στα παιδιά αυτό μπορεί να μην είναι δυνατό). Μερικά παραδείγματα καταναγκασμών είναι το πλύσιμο χεριών, συμπεριφορές που σχετίζονται με ασφάλεια, όπως να ελέγχει κανείς συνεχώς τις πόρτες για να σιγουρευτεί ότι είναι κλειδωμένες, την ενασχόληση με την τάξη, επανειλημμένες μετρήσεις ως ένα συγκεκριμένο αριθμό ή αφή αντικειμένων.

Όσο αφορά τις επίμονες σκέψεις, οι συχνότερες αφορούν το φόβο της μόλυνσης και τη σκέψη ότι κάτι κακό θα συμβεί στον εαυτό του ή σε οικεία πρόσωπα.

Η ηλικία έναρξης μετα τα 7 έτη με μέση ηλικία τα 10 έτη.

Η εξελικτική της πορεία είναι χρόνια με κάποια διαλλείματα παύσης αλλά με μεγάλο βαθμό συννοσηρότητας, όπως με άλλες αγχώδεις διαταραχές ή κατάθλιψη.

Γενικευμένη αγχώδης διαταραχή

Σε αυτή την περίπτωση το παιδί χαρακτηρίζεται απο επίμονες και αβάσιμες ανησυχίες σχετικά με τον ανταγωνισμό, την αποδοχή, τις ικανότητες του καθώς και το ανάρμοστο ή μη της συμπεριφοράς του κατά το παρελθόν ή και στο μέλλον.

Η ηλικία έναρξης είναι στην εφηβεία.

Διαταραχή μετά απο ψυχοτραυματικό στρες

Εδώ κατατάσσονται τα αγχώδη συμπτώματα που ξεκινούν μετά απο  έντονα ψυχοτραυματικά γεγονότα. Μερικά εκλυτικά αίτα είναι, ένα ατύχημα , μαζικού τύπου καταστροφές, όπως πόλεμος, πυρκαγιά. Το παιδί μπορεί να απειλήθηκε άμεσα το ίδιο ή ήταν μάρτυρας σε άλλους που απειλήθηκε η σωματική τους ακεραιότητα. Η κάθε μορφή κακοποίησης όπως σωματική, λεκτική και σεξουαλική μπορεί επίσης να προκαλέσει έντονο ψυχοτραυματικό στρες.

Το γιατί ένα παιδί αναπτύσσει ψυχοτραυματικό στρες μετά απο ένα τέτοιο γεγονός και άλλο παιδί όχι, εξαρτάται απο πολλούς παράγοντες, όπως η  ιδιοσυγκρασία του παιδιού και κατα πόσο είχε τύχει σωστής στήριξης απο το περιβάλλον του, οικογένεια, σχολείο, κοινωνία.

Διαταραχή Πανικού:  Συναντάται κυρίως μετά τα 18.

Πως να βοηθήσετε τα παιδιά που βιώνουν άγχος

fovoi_sta_paidia_paidikoi_fovoi

-Διαθέστε χρόνο και χώρο στο παιδί για να εκφραστεί (βοηθήστε το εάν δυσκολεύεται).

-Ακούστε προσεχτικά αυτά που έχει να σας πει, μείνετε στο συναίσθημά του.

-Συζητήστε μαζί του , χαϊδέψτε το και καθησυχάστε το για τις ανησυχίες του έτσι ώστε να αισθανθεί πως το καταλαβαίνετε και είστε κοντά του.

-Επιτρέψτε στο παιδί να νιώσει άσχημα, να θυμώσει να κλάψει να εκφράσει με τον τρόπο του όποιο αρνητικό συναίσθημα έχει.

-Αν χρειαστεί να ασκήσετε κριτική σε κάτι, ξεκινήστε λέγοντας κάτι θετικό. Με τον τρόπο αυτό το παιδί δεν νιώθει την κριτική ως απόρριψη και θα είναι πιο έτοιμο να ακούσει και να αποδεχτεί αυτά που θα του πείτε.

-Δείξτε πίστη στις ικανότητές του.

-Παροτρύνετέ το να έχει εξωσχολικές δραστηριότητες , να ασχοληθεί με κάτι που του αρέσει και το ευχαριστεί.

-Ενθαρρύνετε την ανεξαρτησία του σε περίπτωση που υπάρχει προσκόλληση σε εσάς.

-Προτείνετέ του να βγει με φίλους, να παίξει και να μιλήσει μαζί τους (σε μικρή ηλικία πηγαίνετε το παιδί στην παιδική χαρά για να συναναστραφεί με άλλα παιδάκια).

-Βοηθήστε το παιδί να φτιάξει ένα πρόγραμμα για τις υποχρεώσεις του, που να μην είναι πολύ πιεστικό και φορτωμένο, έτσι ώστε να μην το αγχώνει.

-Αναρωτηθείτε αν οι ίδιοι είστε αγχωμένοι και περνάτε άθελά σας στο παιδί τους δικούς σας φόβους και τα δικά σας άγχη.

Θεραπεία και Παρεμβάσεις

  • Ψυχοεκπαίδευση που αφορά  την ενημέρωση τόσο των γονέων αλλά και του παιδιού για την ψυχοπαθολογία του.
  • Ψυχοθεραπευτικές παρεμβάσεις που αφορούν τόσο το παιδί ατομικά όσο και τους γονείς αλλά και όλη την οικογένεια.
  • Φαρμακοθεραπεία, όπου είναι αναγκαίο.

Επιμέλεια κείμενο – φωτογραφίες: mommyandthecity.gr

Διαβάστε επίσης:

Όταν το παιδί βρέχει το κρεβάτι: Γιατί και πώς πρέπει να παρεμβαίνουμε.

Πώς το πληγωμένο μέσα μας παιδί μολύνει τη ζωή μας

Πως ξεχωρίζουμε τους νυχτερινούς τρόμους από τους εφιάλτες;

Η εικόνα του σώματος στα κορίτσια- Tι να προσέξετε ως γονείς και πώς μπορείτε να βοηθήσετε τις κόρες σας!

Δείτε Επίσης

rooming in-πόσο καλό κάνει στο νεογέννητο

Rooming in: Πόσο σημαντικό είναι για τις πρώτες ώρες ζωής του μωρού

Ο αγγλικός όρος όπως έχει επικρατήσει διεθνώς, αναφέρεται στην παραμονή του βρέφους στο ίδιο δωμάτιο …

error: