Αρχική / Παιδί / Ανάπτυξη / Αναλυτικός οδηγός: Φυσιολογική ανάπτυξη Λόγου-Ομιλίας από Νεογέννητο έως Νήπιο(5-6 ετών)

Αναλυτικός οδηγός: Φυσιολογική ανάπτυξη Λόγου-Ομιλίας από Νεογέννητο έως Νήπιο(5-6 ετών)

baby speach dev mommy

Η ικανότητα της αναγνώρισης των λέξεων- εννοιών που ακούει ένα μωρό-νήπιο από το οικείο περιβάλλον του, -μαμά και μπαμπάς στην αρχή, αδέρφια, γιαγιά παππούς και στη συνέχεια περισσότερα άτομα- αλλά και η ικανότητα που αναπτύσσει σταδιακά, να συνδυάζει αυτές τις λέξεις, ρήματα, άρθρα, ουσιαστικά κλπ, με τη σωστή σειρά για το σχηματισμό προτάσεων, αποτελεί ουσιαστικά αυτό που ονομάζουμε «Λόγο».

Η ικανότητα παραγωγής ήχων, άρθρωσης και ο συνδυασμός αυτών για το σχηματισμό των λέξεων, με τη σωστή ποιότητα φωνής και ομαλό ρυθμό, αποτελεί αυτό που ονομάζουμε «Ομιλία».

Η εμφάνιση και η ανάπτυξη του λόγου και της ομιλίας αποτελούν ένα από τα βασικά ενδιαφέροντα των γονιών, δεδομένου ότι η λεκτική επικοινωνία αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τη μελλοντική εξέλιξη του παιδιού.
Ο λόγος και η ομιλία αναπτύσσονται κυρίως κατά τα 5 πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού και μέχρι τα 9 τελειοποιούνται. Σε αυτή την πορεία, η επίδραση του περιβάλλοντος είναι σημαντική.

Στην αρχή, το βρέφος βγάζει άναρθρες φωνές, που έχουνε στόχο κυρίως να εκφράσουν τη φυσιολογική δυσφορία του π.χ., τη πείνα. Σταδιακά συντίθεται τα σημάδια μιας επικοινωνίας μεταξύ του παιδιού και του περιβάλλοντός του και γύρω στους 12 μήνες έχουμε τις πρώτες λέξεις.

Δείτε τον Αναλυτικό Πίνακα που ακολουθεί με την  φυσιολογική ανάπτυξη Λόγου-Ομιλίας ενός παιδιού, από τη γέννησή του μέχρι τη νηπιακή ηλικία (προδημοτική).

 Νεογέννητο – 12 μηνών

  • Κλάμα: Το νεογέννητο χρησιμοποιεί το κλάμα για να εκπληρώσει τις άμεσες ανάγκες του π.χ. φαγητό
  • Γέλιο
  • Φωνητικό παιγνίδι: Γύρω στους 6 μήνες το παιδί ανακαλύπτει τη φωνή του και αρχίζει να παράγει συλλαβές. Στην αρχή λόγω της ξαπλωτής θέσης που έχει το βρέφος, οι συλλαβές αυτές περιέχουν λαρυγγικούς ήχους π.χ. άγου, ενώ στην πορεία όταν το παιδί κάθεται, τα χείλη κλείνουν και αρχίζουμε να ακούμε και χειλικούς ήχους π.χ, μα, πα κ.λ.π.
  • Ανταπόκριση  στο όνομά του
  • Αντίληψη της διαφορετικότητας της φωνής π.χ. αν η μητέρα μιλά με αυστηρό ή θυμωμένοτρόπο
  • Χρησιμοποίηση  ασυνάρτητης  ομιλίας (φλυάρισμα που ακούγεται σαν πραγματική ομιλία)

 Ενός χρόνου (12 μηνών)

  • Αναγνωρίζει το όνομά του
  • Ακολουθεί απλές οδηγίες π.χ. Δώσε μου
  • Κατανοεί την έννοια του  «όχι»
  • Χρησιμοποιεί πρωτολέξεις, δηλαδή λέξεις που δημιουργεί το ίδιο το παιδί και τις χρησιμοποιεί σταθερά για κάποια αντικείμενα π.χ. να λέει πάντα τότο όταν βλέπει το γάλα του ή
  • Χρησιμοποιεί  τις πρώτες του λέξεις, που συνήθως είναι άτομα από το περιβάλλον π.χ. μαμά ή και αντικείμενα π.χ. γάλα
  • Μιμείται γνωστές λέξεις
  • Απολαμβάνει να κάνει «ήχους» γνωστών ζώων και αντικειμένων
  • Φλυαρεί με έκφραση
  • Συνεχίζει να παρουσιάζει ασυνάρτητη ομιλία  (ιδιολεκτικό στάδιο)

 

Δύο χρόνων (24 μηνών)

  • Έχει στο ρεπερτόριο του γύρω στις 200 – 250 λέξεις
  • Το λεξιλόγιο αποτελείται κυρίως από ουσιαστικά, ρήματα και ονόματα
  • Χρησιμοποιεί «τηλεγραφική ομιλία», δηλαδή απλούς συνδυασμούς λέξεων σε προτάσεις των 2-3 λέξεων π.χ. μάμα γάλα
  • Ρωτά « τι είναι τούτο; ή τι είναι αυτό», «πούντο ή ατό;»
  • «Κουβεντιάζει» μόνο του ή με τα παιχνίδια του
  • Ξεκινά η αντίληψη γραμματικών φαινομένων π.χ. το παιδί  χρησιμοποιεί απλές μορφές πληθυντικού αριθμού
  • Αναγνωρίζει απλές οδηγίες, ερωτήσεις
  • Αρχίζει να συγκεντρώνεται σε εικονογραφημένα βιβλία. Ονομάζει εικόνες.

 

Τριών χρόνων (36 μηνών)

  • Έχει στο ρεπερτόριο του γύρω στις 1000 λέξεις
  • Χρησιμοποιεί προτάσεις με τουλάχιστον  3 – 4 λέξεις
  • Μπορεί να διηγηθεί  μία απλή ιστορία π.χ. το παραμυθάκι που είπε η δασκάλα στο σχολείο
  • Λέει τραγουδάκια
  • Αρχίζει να αντιλαμβάνεται και να χρησιμοποιεί εκπαιδευτικές- γνωστικές έννοιες π.χ. βασικά χρώματα, μεγάλο – μικρό, προθέσεις
  • «Εξασκείται» συχνά μιλώντας στον εαυτό του
  • Χρησιμοποιεί ομιλία η οποία είναι κατανοητή από τους άλλους, επειδή μπορεί να παράγει αρκετούς από τους ήχους της γλώσσας μας
  • Μπορεί να ακολουθήσει πιο πολύπλοκες οδηγίες π.χ. «Πάρε το παπούτσι σου και βάλε το κάτω από το κρεββάτι σου.»

 

Τεσσάρων χρόνων (48 μηνών)

  • Έχει στο ρεπερτόριο του γύρω στις 1500 λέξεις.
  • Χρησιμοποιεί προτάσεις των 4 – 5 λέξεων σύνθετης μορφής και σύνταξης.
  • Αντιλαμβάνεται και χρησιμοποιεί τον αόριστο χρόνο.
  • Μπορεί να μιλά για φανταστικές καταστάσεις π.χ.»ελπίζω να …..» ή «τι ωραία να…..».
  • Αναγνωρίζει τα περισσότερα χρώματα, βασικά σχήματα π.χ. κύκλο.
  • Αντιλαμβάνεται τις βασικές χρονικές έννοιες π.χ. «το πρωί» ή το «μεσημέρι».
  • Κατακτά τους περισσότερους ήχους της γλώσσας μας εκτός από το «σ»  το «ρ» και τα παράγωγά τους.

 

Πέντε-Έξι ετών (Προδημοτική)

  • Έχει στο ρεπερτόριο του γύρω στις 2000 λέξεις
  • Χρησιμοποιεί σύνθετες προτάσεις  π.χ. «Θα πάω στο πάρκο μετά που θα δω τηλεόραση γιατί τώρα είναι πολύ ζέστη»
  • Μπορεί να οργανώσει τη σκέψη του και να διηγηθεί μία ιστορία που να έχει αρχή μέση και τέλος
  • Χρησιμοποιεί όλους τους χρόνους των ρημάτων στον προφορικό του λόγο
  • Κατανοεί και χρησιμοποιεί πολύπλοκες έννοιες όπως οι μέρες, δύσκολα αντίθετα π.χ. μαλακό/σκληρό, παλιό/καινούργιο, προθέσεις π.χ. μπροστά/πίσω, όλα τα χρώματα
  • Αρχίζει να κατανοεί χρονικές και χωρικές έννοιες π.χ μέρες της εβδομάδας, αριστερά – δεξιά
  • Αρθρώνει σωστά όλους τους ήχους της γλώσσας
  • Αρχίζει να αντιλαμβάνεται ότι η ομιλία αποτελείται από  επιμέρους κομμάτια δηλαδή λέξεις, συλλαβές ήχους (φωνολογία)
  • Κατηγοροποιεί τις λέξεις με κριτήριο τους ήχους που τις αποτελούν π.χ. λέξεις που αρχίζουν με τον ήχο «α»
  • Αντιλαμβάνεται τη σχέση προφορικού και γραπτού λόγου και ότι οι λέξεις έχουν και γραπτή μορφή π.χ. αναγνωρίζει πινακίδες μεγάλων καταστημάτων, λέξεις μέσα από βιβλία του

Πότε θα πρέπει να ανησυχήσουν οι γονείς;

Οι γονείς θα πρέπει να ανησυχήσουν όταν:

  • Παρατηρήσουν ότι το παιδί τους, κατά τη διάρκεια του πρώτου χρόνου της ζωής του, δεν ανταποκρίνεται στους θορύβους του περιβάλλοντος, παραμένει πολύ ήσυχο, ή δεν επαναλαμβάνει συλλαβές όπως «μα-μα» ή «μπα- μπα» κ.λπ.
  • Περάσει τους 18 μήνες χωρίς να έχει αρχίσει να μιλάει.
  • Στους 24 μήνες δεν ανταποκρίνεται συνειδητά με «ναι» ή «όχι» ή χρησιμοποιεί μόνο 2-3 λέξεις δυσνόητες ή δεν τις χρησιμοποιεί πάντοτε με τον ίδιο τρόπο.
  • Στα 3 του χρόνια δεν λέει πολλές λέξεις ή μιλά μωρουδίστικα.
  • Στο 4 του χρόνια του η ομιλία του δεν γίνεται κατανοητή από τους άλλους ή δεν προφέρει σωστά όλα τα σύμφωνα.
  • Συνεχίζει να τραυλίζει μετά τα 4 χρόνια.

Με τη συνεργασία της Επιστημονικής Ομάδας του mommyandthecity.gr

Επιμέλεια: Εύα Ακριβοπούλου

* Το παρόν αποτελεί πρωτότυπο άρθρο και απαγορεύεται η αντιγραφή, επικόλληση και αναδημοσίευση του με οποιονδήποτε τρόπο ή τεχνική μέθοδο χωρίς την πρότερη ρητή έγκριση του mommyandthecity.gr και του συγγραφέα/αρθρογράφου και δημιουργού του.

Δείτε Επίσης

Mother cradling newborn infant

Η Εγγύτητα μητέρας και βρέφους ως βάση του Attachment Parenting

«Η μητέρα είναι η Μήτρα, το Λίκνο της ζωής, η Δημιουργία, η Γέννηση, το Ένστικτο, …

error: