Αρχική / Μητρότητα / Τοκετός / Όσα πρέπει να γνωρίζετε για την επούλωση μετά τον τοκετό

Όσα πρέπει να γνωρίζετε για την επούλωση μετά τον τοκετό

%ce%b7-%ce%b5%cf%80%ce%bf%cf%8d%ce%bb%cf%89%cf%83%ce%b7-%ce%bc%ce%b5%cf%84%ce%ac-%cf%84%ce%bf%ce%bd-%cf%84%ce%bf%ce%ba%ce%b5%cf%84%cf%8c

Αμέσως μετά τον τοκετό, θα βιώσετε μια σειρά από απότομες μεταβολές, ψυχολογικές και σωματικές. Η απότομη μείωση του βάρους, η εξαφάνιση της κοιλιάς, οι αλλαγές στις ορμόνες σας, η παλινδρόμηση της μήτρας, οι αλλαγές στη ψυχολογική σας διάθεση, είναι μερικές από αυτές αλλά είναι απόλυτα φυσικό και συμβαίνει σε κάθε γυναίκα.

Η γέννα είναι μια κανονική, φυσιολογική διαδικασία, αλλά, κατά τις ημέρες και τις εβδομάδες μετά την έλευση του μωρού, το σώμα σας πρέπει να περάσει μια περίοδο επούλωσης. Αν και υπάρχουν κάποιες διαφορές μεταξύ του φυσιολογικού τοκετού και της καισαρικής, γενικά, η διαδικασία επούλωσης υφίσταται και για τους δύο τύπους γέννας.

Εσείς απλά πρέπει να δώσετε χρόνο στον εαυτό σας για να επανέλθει και πάλι. Απολαύστε τη μητρότητα και φροντίστε τη γενική κατάσταση της υγείας σας και τη διατροφή σας. Προσπαθήστε να βρίσκεται ώρες για να ξεκουράζεστε κι εσείς παράλληλα με τη φροντίδα του μωρού σας. Η ψυχολογική διάθεση, το άγχος και η κόπωση επηρεάζουν τη διαδικασία επούλωσης.

Συσπάσεις και παλινδρόμηση της μήτρας

Σύντομα, μετά τη γέννα, ο πλακούντας χωρίζεται από τη μήτρα και αποβάλλεται. Η περιοχή όπου βρισκόταν ο πλακούντας μοιάζει με ανοιχτή πληγή που πρέπει να επουλωθεί. Ευτυχώς, το σώμα σας μπαίνει γρήγορα στη διαδικασία. Μέσα σε μερικά λεπτά μετά τη γέννα, η μήτρα συσπάται ώστε να σφραγίσει τα ανοιχτά αιμοφόρα αγγεία στο τοίχωμα της μήτρας εκεί όπου βρισκόταν ο πλακούντας. Μπορεί να νιώσετε αυτές τις συσπάσεις της μήτρας σαν ισχυρές κράμπες για τις πρώτες δυο μέρες, αλλά μετέπειτα θα μειωθούν. Μπορεί να τις νιώσετε κατά το θηλασμό, καθώς ο ερεθισμός των θηλών ευνοεί τις συσπάσεις στη μήτρα. Μπορείτε να πάρετε αναλγητικά φάρμακα για την ανακούφιση του πόνου εάν οι κράμπες σας ενοχλούν υπερβολικά.

Αμέσως μετά τη γέννα μπορείτε να νιώσετε τη μήτρα σας στο ύψος του αφαλού σας. Οι μεταγεννητικές συσπάσεις θα σας κάνουν να νιώσετε τη μήτρα σας σαν μια σκληρή μπάλα στην κοιλιακή χώρα. Κάθε μέρα θα μικραίνει όλο και περισσότερο μέχρι να μην τη νιώθετε πλέον στην κοιλιακή περιοχή. Καθώς μικραίνει, μετακινείται προς τα κάτω, μέσα στη λεκάνη, πίσω από το ηβικό οστό. Την τέταρτη εβδομάδα μετά τον τοκετό το βάρος της μήτρα σας θα είναι περίπου όσο και πριν την εγκυμοσύνη σας, δηλαδή γύρω στα 100 γρ. ή λιγότερο. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται  παλινδρόμηση μήτρας και δείχνει ότι η επούλωση προοδεύει. Η πορεία της επισπεύδεται με τον θηλασμό (διότι παράγεται από τον υποθάλαμο οξυτοκίνη που συσπά την μήτρα), ενώ σε σπάνιες περιπτώσεις δίδονται μητροσυσπαστικά φάρμακα. Ενώ είστε ακόμα στο νοσοκομείο, η νοσηλεύτρια θα ελέγχει συχνά τη μήτρα σας ώστε να παρακολουθεί τη διαδικασία της παλινδρόμησης. Εάν η μήτρα δεν συσπάται όπως θα έπρεπε, μπορεί να κάνει μαλάξεις για προκαλέσει συσπάσεις.

Ακόμα όμως κι όταν η μήτρα σας επανέλθει στο φυσιολογικό της μέγεθος, εσείς μπορεί να μοιάζετε πολλών εβδομάδων έγκυος. Αυτό οφείλεται στους κοιλιακούς μυς που τεντώθηκαν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και χρειάζεται χρόνος για να επανέλθουν. Η άσκηση θα βοηθούσε σε αυτό.

Λοχεία

Η κολπική αιμορραγία (τα λόχεια) είναι φυσιολογική μετά τη γέννηση. Στην αρχή, η έκκριση είναι κόκκινη και συνήθως αλλάζει σε ροζ μέσα σε μια βδομάδα και μετά σε κίτρινη ή καφέ. Η ποσότητα της έκκρισης μειώνεται σταδιακά και συνήθως σταματάει μέσα σε 3-6 εβδομάδες. Αν η έκκριση γίνει πάλι κόκκινη ή αν η ποσότητα της αυξάνεται ξαφνικά, μετριάστε τη σωματική σας δραστηριότητα και συμβουλευτείτε το γιατρό σας. Αν η έκκριση μυρίζει άσχημα ή αν έχετε πυρετό, μπορεί να έχετε μόλυνση και πρέπει να ειδοποιήσετε αμέσως το γιατρό σας. Η επανέναρξη του μηνιαίου κύκλου μετά τον τοκετό ποικίλλει: η πρώτη περίοδος αρχίζει συνήθως 7 με 9 εβδομάδες μετά τον τοκετό, στις γυναίκες που δε θηλάζουν στις γυναίκες που θηλάζουν, τα επίπεδα των ορμονών που διατηρούν τη ροή γάλακτος επιβραδύνουν την πρώτη περίοδο, για όσο διάστημα συνεχίζεται ο θηλασμός. Μέχρι να εξαφανιστούν τα λόχεια, θα πρέπει να αποφύγετε τις σεξουαλικές επαφές και να φροντίζετε πολύ την υγιεινή του περινέου (την περιοχή μεταξύ του αιδοίου και του πρωκτού) όλη τη διάρκεια της ημέρας για να εμποδίσετε την εισροή βακτηρίων στην κολπική οδό.

Πότε θα επανέλθει ο κόλπος μου στο φυσιολογικό;

Ο κόλπος σας μετά τον τοκετό θα έχει τεντωθεί αρκετά και μπορεί να είναι ελαφρώς πρησμένος. Μέσα στις επόμενες μέρες από τον τοκετό το πρήξιμο υποχωρεί και οι μυς του κόλπου αρχίζουν και πάλι να σφίγγουν. Μέσα στις επόμενες εβδομάδες θα μικρύνει αρκετά σπάνια όμως ξαναπαίρνει το προηγούμενη μορφή του. Ρωτήστε ποιες ασκήσεις βοηθούν και μπορείτε να κάνετε για ενδυνάμωση του μυικού τόνου της περιοχής.

Εάν σας έγινε μια μικρή τομή στο περίνεο κατά τη διάρκεια του φυσιολογικού τοκετού και τα ράμματα ήταν λίγα τότε θα επανέλθετε σύντομα. Αν όμως η τομή ήταν μεγάλη, έφτανε δηλαδή μέχρι το ύψος του πρωκτού, τότε θα χρειαστεί μεγαλύτερο διάστημα να επανέλθει η περιοχή και καλό θα ήταν πριν έλθετε και πάλι σε σεξουαλική επαφή να συμβουλευτείτε το γυναικολόγο σας.

Όταν αισθανθείτε πως είστε έτοιμη, σωματικά και ψυχολογικά, να έχετε πάλι σεξουαλική επαφή, στην αρχή κάντε το προσεκτικά.

Όταν αρχίσετε να έχετε πάλι σεξουαλική επαφή θα αισθάνεστε πιθανώς πως ο κόλπος σας είναι στεγνός. Αυτό οφείλεται στα μειωμένα επίπεδα οιστρογόνων, αποτέλεσμα του θηλασμού. Χρησιμοποιείστε κάποιο λιπαντικό στην περιοχή του κόλπου αλλά προσοχή τι είδος θα αγοράσετε. Αν χρησιμοποιείτε διάφραγμα αντισύλληψης, τα λιπαντικά που έχουν σαν βάσει το λάδι μπορεί να το αλλοιώσουν. Προτιμήστε αυτά που έχουν σαν βάσει το νερό.

Επούλωση της τομής

Είτε η γέννα γίνει κολπικά είτε με καισαρική, η πιθανότητα ύπαρξης τομής απαιτεί επούλωση.

Φυσιολογικός τοκετός: Πιθανόν, εάν γεννήσετε κολπικά να υποβοηθηθείτε σε περινεοτομή. Αυτή η μικρή τομή, που γίνεται για να μεγαλώσει το άνοιγμα του κόλπου ακριβώς πριν προβάλει το κεφάλι του μωρού, αποκαθίσταται μετά με ράμματα. Όπως με κάθε τομή, η επούλωση της περινεοτομής παίρνει δύο εβδομάδες. Το σώμα θα απορροφήσει τα ράμματα, αλλά η τομή μπορεί να είναι ευαίσθητη ή να πονάει για την πρώτη περίπου εβδομάδα μετά τον τοκετό. Η μόλυνση είναι πιθανή, αλλά με τη σωστή φροντίδα του περινέου (δείτε παρακάτω), συνήθως μπορεί να αποφευχθεί.

Καισαρική: Εάν υποβληθήκατε σε καισαρική, η τομή στην κοιλιακή χώρα θα πάρει περισσότερο χρόνο να επουλωθεί. Εάν η καισαρική δεν ήταν προσχεδιασμένη και προγραμματισμένη, αλλά προέκυψε αφού περάσατε κάποιο χρόνο προσπαθώντας να γεννήσετε κολπικά, θα πρέπει να αναρρώσετε τόσο από τον τοκετό όσο και από την επέμβαση. Πλέον όσων αναφέραμε στην περίπτωση της κολπικής γέννας (παλινδρόμηση μήτρας και λόχεια), πρέπει να αναρρώσετε από το χειρουργείο. Αυτή η ανάρρωση παίρνει περισσότερο χρόνο, 4 με 6 εβδομάδες. Στην περίπτωση καισαρικής τομής, είναι πιθανόν να πονάτε όταν παρέλθει η επίδραση της αναισθησίας. Εάν χρειάζεται, παρέχεται φαρμακευτική αγωγή για την ανακούφιση από τον πόνο. Αρχικά, θα πρέπει να είναι μάλλον κάποιο πιο ισχυρό ναρκωτικό αναλγητικό που μπορεί να σας ζαλίζει ή να σας νυστάξει. Εάν τα ράμματα δεν απορροφούνται μόνα τους, θα αφαιρεθούν πέντε ημέρες μετά τη γέννα. Κάποιοι γιατροί μπορεί να χρησιμοποιούν συρραπτικό αντί για ράμματα για να κλείσουν την τομή, που επίσης αφαιρούνται κάποιες μέρες μετά τη γέννα. Τα ράμματα ή τα συρραπτικά μπορεί να προκαλέσουν μια αίσθηση τραβήγματος όσο επουλώνει το δέρμα. Επειδή πρέπει να τοποθετηθεί καθετήρας στην ουροδόχο κύστη πριν το χειρουργείο, όταν αφαιρεθεί μετά την εγχείριση, έχει σημασία να πίνετε πολλά υγρά και να ουρείτε συχνά για να προλάβετε την πιθανότητα μόλυνσης της ουροδόχου κύστης.

Ψυχολογία και διάθεση της λεχώνας

Οι αλλαγές στη διάθεση της λεχώνας είναι αποτέλεσμα μιας σειράς παραγόντων, ανάμεσα στις οποίες είναι, οι ορμονικές αλλαγές στο σώμα της μετά τον τοκετό και τη γέννα(ραγδαία πτώση οιστρογόνων) , η έλλειψη ύπνου και η ανάγκη φροντίδας ενός νέου ανθρώπου επί 24ώρου βάσεως. Όποιος κι αν είναι ο λόγος, είναι απόλυτα φυσικό να μην αισθάνεστε στα καλύτερά σας. Οι αλλαγές αυτές στη διάθεσή σας ξεκινούν λίγες μέρες μετά τη γέννηση του παιδιού σας και διαρκούν για λίγες εβδομάδες.

Αν οι εβδομάδες περάσουν και δεν δείτε βελτίωση αλλά αντιθέτως αισθάνεστε χειρότερα ψυχολογικά, μη διστάσετε να συμβουλευτείτε έναν ειδικό. Μπορεί να υποφέρετε από επιλόχεια κατάθλιψη, μια πιο σοβαρή κατάσταση, που χρήζει θεραπείας. Αν αισθάνεστε ότι μπορεί να βλάψετε το μωρό σας ή τον εαυτό σας, αναζητήστε άμεσα βοήθεια.

Μαλλιά και Δέρμα

Εάν τα μαλλιά σας ήταν πιο πλούσια κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης αυτό οφειλόταν στην αύξηση των ανδρογόνων. Τώρα όμως, τα επίπεδα επιστρέφουν στο κανονικό με αποτέλεσμα κάποιες μαμάδες να παρατηρούν τριχόπτωση της κεφαλής τους κατά τους πρώτους μήνες μετά τη γέννα. Μην ανησυχείτε, δεν θα μείνετε φαλακρή.

Οι ορμονικές αλλαγές μετά τον τοκετό, το άγχος και η κούραση που θα αισθάνεστε σαν νέα μαμά με ένα νεογέννητο στο σπίτι μπορεί να επηρεάσουν το δέρμα σας. Κάποιες γυναίκες που κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είχαν καθαρό δέρμα, παρουσιάζουν ακμή μετά τον τοκετό. Από την άλλη, αν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης σας είχατε ακμή, τώρα θα αρχίσει πιθανότατα να βελτιώνεται. Πρόκειται,  για ένα πρόβλημα που θα ξεπεραστεί από μόνο του σε μερικές εβδομάδες, όταν αποκατασταθεί η ισορροπία στα επίπεδα των ορμονών. Μέχρι τότε, να καθαρίζετε σχολαστικά το πρόσωπο πρωί και βράδυ και να το φροντίζετε με προϊόντα που έχουν μη φαγεσωρογόνο σύνθεση.

Αν κατά τη εγκυμοσύνη σας παρουσιάσατε μέλασμα γνωστό και ως χλόασμα (σκούρες κηλίδες στη μύτη, τα χείλη, τα μάγουλα και το μέτωπο) θα αρχίσει να φεύγει μέσα στους επόμενους μήνες από τον τοκετό και θα εξαφανιστεί τελείως τελικά, εφόσον προστατεύετε το δέρμα σας από τον ήλιο.

Η πρώτη επίσκεψη στην τουαλέτα

Πρέπει να πίνετε άφθονο νερό και να τρώτε τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες (όπως φρούτα και λαχανικά), που συμβάλλουν στην καλή λειτουργία του εντέρου. Εάν υποφέρατε από αιμορροΐδες στη διάρκεια της εγκυμοσύνης, δεν αποκλείεται η κατάσταση να επιδεινωθεί μετά από ένα φυσιολογικό τοκετό.. Πρώτα από όλα, να φροντίσετε τη ρύθμιση των κενώσεων με την καταπολέμηση της δυσκοιλιότητας και, στη συνέχεια, να εφαρμόζετε τοπικά ειδικά διαλύματα και καταπραϋντικές κρέμες. Επίσης, η επαφή με κρύο νερό ανακουφίζει από την ενόχληση. Ξεκουραστείτε και κοιμηθείτε αρκετά. (όσο βέβαια το μωράκι σας το επιτρέπει) Αυτό θα βοηθήσει τη γρήγορη και φυσιολογική επαναφορά του οργανισμού στην προ της κύησης κατάστασης.

Τι να περιμένω αν θηλάζω;

Οι ορμονικές αλλαγές μετά τη γέννα οδηγούν τον οργανισμό της νέας μητέρας σε παραγωγή γάλατος. Κατά τις πρώτες εβδομάδες του θηλασμού, το μωρό σας πίνει το λεγόμενο πρωτόγαλα, μια πηχτή κιτρινωπή ουσία που παρήγαγε το σώμα σας κατά την εγκυμοσύνη. Καθώς το βρέφος ρουφάει τη θηλή της μαμάς του, ενεργοποιεί την παραγωγή προλακτίνης η οποία με τη σειρά της ενεργοποιεί την παραγωγή γάλατος, αλλά και την παραγωγή ωκυτοκίνης η οποία προκαλεί συσπάσεις στους αγωγούς και σάκους γάλακτος του στήθους προωθώντας το γάλα στη θηλή σας.

Εάν κατά τη διάρκεια του θηλασμού αισθάνεστε κράμπες στην κοιλιακή σας χώρα, μην ανησυχείτε, οφείλονται στην ωκυτοκίνη η οπoία προκαλεί συσπάσεις στη μήτρα. Μόλις το γάλα σας κατέβει, συνήθως δύο με τρεις εβδομάδες μετά τη γέννα, το στήθος σας μπορεί να πρηστεί, να είναι ευαίσθητο, σκληρό και υπερβολικά βαρύ και γεμάτο. Θα βελτιωθεί μέσα στις επόμενες 2 ημέρες.

Να θυμάστε πως ο μητρικός θηλασμός είναι για μας φυσιολογική συνέχεια μετά τον τοκετό. Όλες οι γυναίκες μπορούν να θηλάσουν με την κατάλληλη βοήθεια, ενημέρωση και εκπαίδευση. Ελάχιστες γυναίκες δεν επιτρέπεται να θηλάσουν όπως αυτές που λαμβάνουν φάρμακα που αντενδείκνυνται στο θηλασμό, γυναίκες με σοβαρές ψυχικές παθήσεις και ανατομικά προβλήματα των μαστών- θηλών που δεν αντιμετωπίζονται με βοηθητικά μέτρα.  Υποστηρίζουμε την αποκλειστική διατροφή του νεογνού με μητρικό γάλα για τους παρακάτω λόγους.

Πλεονεκτήματα θηλασμού

Για την μητέρα

  •  Ενισχύει το δέσιμο με το παιδί της και δημιουργεί ένα μοναδικό τρόπο επικοινωνίας.
  •  Εξασφαλίζει αντισύλληψη για τους τρεις πρώτους μήνες της λοχείας εφόσον το νεογνό τρέφεται αποκλειστικά με μητρικό γάλα.
  •  Βοηθάει στην ταχύτερη απώλεια βάρους εφόσον η λεχωίδα τρέφεται κανονικά και όχι για δύο.
  •  Μειώνει τον κίνδυνο για καρκίνο του μαστού και των ωοθηκών
  •  Προστατεύει από οστεοπόρωση·
  •  Εξασφαλίζει ευκολία στη σίτιση αφού δεν απαιτείται αποστείρωση και οικονομία

Για το νεογέννητο

  • Το  νεογνό για τους τρεις πρώτους μήνες της ζωής του παράγει ελάχιστα αντισώματα και  είναι ευάλωτο στις λοιμώξεις. Ο θηλασμός εξασφαλίζει αντισώματα από την μητέρα.
  • Τα παιδιά που θηλάζουν γίνονται πιο έξυπνα
  • Υπάρχουν πολλές μελέτες που υποστηρίζουν ότι τα νεογνά που θηλάζουν αποκτούν καλό μεταβολισμό και  εμφανίζουν λιγότερες πιθανότητες να γίνουν παχύσαρκα
  • Η συχνότητα άσθματος, εκζέματος και αλλεργιών είναι μικρότερες στα παιδιά που θήλασαν.

Πότε να επικοινωνήσετε με το γιατρό σας

Επικοινωνήστε με το γιατρό σας εάν παρατηρήσετε οποιαδήποτε από αυτά τα σημάδια, καθώς θα μπορούσαν να σημαίνουν ότι η επούλωση δεν προοδεύει όπως θα έπρεπε ή ότι δημιουργείται κάποια μόλυνση:

  • Πυρετός πάνω από 37,7 που επιμένει για πάνω από μία ημέρα.
  • Έντονο κόκκινο χρώμα ή βαριά αιμορραγία (λόχεια) μετά την τέταρτη ημέρα μετά τη γέννα ή μεγάλοι θρόμβοι αίματος στα λόχεια.
  • Λόχεια με δυσάρεστη μυρωδιά. Τα κανονικά λόχεια θα πρέπει να έχουν μια ήπια μυρωδιά πολυκαιρίας, όπως περίπου το αίμα της κανονικής εμμήνου ρήσης.
  • Πόνος στην κάτω κοιλιακή χώρα μετά τις πρώτες ημέρες μετά τη γέννα.
  • Σημάδια μόλυνσης (ερυθρότητα, κάψιμο, πρήξιμο, έκκριση) στην περιοχή της περινεοτομής ή την καισαρική τομή.

Να θυμάστε πως η απόκτηση ενός μωρού είναι μια φυσιολογική διαδικασία. Το σώμα σας θα επουλωθεί γρήγορα και όλα αυτά που σας ενοχλούν θα περάσουν. Εσείς το μόνο που πρέπει να κάνετε είναι να φροντίσετε τον εαυτό σας και απολαύσετε τη μητρότητα.

Με τη συνεργασία της Επιστημονικής Ομάδας του mommyandthecity.gr

 Επιμέλεια: Εύα Ακριβοπούλου

* Το παρόν αποτελεί πρωτότυπο άρθρο και απαγορεύεται η αντιγραφή, επικόλληση και αναδημοσίευση του με οποιονδήποτε τρόπο ή τεχνική μέθοδο χωρίς την πρότερη ρητή έγκριση του mommyandthecity.gr και του συγγραφέα/αρθρογράφου και δημιουργού του.

Δείτε Επίσης

γέννα με καισαρική

Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τη διαδικασία μιας γέννας με καισαρική

Περίπου ένα στα πέντε μωρά γεννιούνται με Καισαρική τομή. Τα δύο τρίτα αυτών των Καισαρικών …

error: