Αρχική / Παιδί / Υγεία-Ψυχολογία / Οι συνηθέστερες αλλεργίες της βρεφικής ηλικίας

Οι συνηθέστερες αλλεργίες της βρεφικής ηλικίας

%ce%b2%cf%81%ce%b5%cf%86%ce%bf%cf%82-%ce%b1%ce%bb%ce%bb%ce%b5%cf%81%ce%b3%ce%b9%ce%b5%cf%82

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια παγκόσμια ανησυχητική αύξηση της συχνότητας των αλλεργικών παθήσεων. Υπολογίζεται ότι περίπου 1 στα 4 παιδιά υποφέρει από κάποια αλλεργία. Οι περισσότερες από τις αλλεργικές παθήσεις είναι χρόνιες και ορισμένες δυνατό να θέσουν σε κίνδυνο την ζωή του παιδιού αν δεν διαγνωσθούν έγκαιρα και αντιμετωπισθούν αποτελεσματικά.

Γενετικοί, περιβαλλοντικοί, μεταβολικοί και πλήθος άλλοι αδιευκρίνιστοι παράγοντες ευθύνονται για το φαινόμενο αυτό. Η παιδική ηλικία δεν εξαιρείται από τον κανόνα. Παρακάτω θα δούμε τις συνηθέστερες αλλεργικές παθήσεις που αφορούν τα παιδιά νεογνικής, βρεφικής και πρώτης παιδικής ηλικίας.

Ατοπική Δερματίτιδα

Η ατοπική δερματίτιδα ή βρεφικό έκζεμα είναι  μια χρόνια, φλεγμονώδης κατάσταση του δέρματος της βρεφικής και πρώτης παιδικής ηλικίας με υφέσεις και εξάρσεις. Το 15 με 20% των παιδιών θα εμφανίσουν ατοπική δερματίτιδα κάποια στιγμή κατά την παιδική ηλικία. Από αυτά το 65% δείχνουν σημάδια κατά τον πρώτο χρόνο της ζωής και το 90% κατά τα πρώτα 5 χρόνια της ζωής τους. Στα παιδιά με ατοπική δερματίτιδα ο φραγμός του δέρματος δυσλειτουργεί, πράγμα που προκαλεί δέρμα ξηρό, με φολίδες και κνησμό. Κάποια από τα παιδιά αυτά έχουν και σχετιζόμενες περιβαλλοντικές και τροφικές αλλεργίες. Μόνο το 25% των παιδιών με ατοπική δερματίτιδα παρουσιάζει και τροφική αλλεργία. Αυτό σημαίνει ότι στα περισσότερα βρέφη οι υφέσεις και εξάρσεις του εκζέματος δεν επηρεάζονται από τρόφιμα που καταναλώνουν, ούτε και από τρόφιμα που καταναλώνει οι μητέρες εάν τα θηλάζουν.Η συχνότητα τα τελευταία χρόνια είναι ολοένα αυξανόμενη στον πληθυσμό.

Η Ατοπική Δερματίτισα έχει τυπική κατανομή, δηλαδή χαρακτηριστικά σημεία στο δέρμα που εμφανίζεται: προτιμά το δέρμα του προσώπου και ειδικά τα μάγουλα, τους αγκώνες στην εσωτερική (καμπτική) επιφάνεια, πίσω από τα γόνατα και το στήθος. Σε ακραίες και παραμελημένες ή επιμολυσμένες από σταφυλόκοκκο περιπτώσεις μπορεί στην επιφάνεια του εκζεματικού εξανθήματος να υπάρχει και οροροή, δηλαδή εκροή υγρού και ταυτόχρονα κίτρινες κρούστες.

Τι πρέπει να προσέχετε

Το παραμελημένο δέρμα του παιδιού με ατοπική δερματίτιδα είναι ευάλωτο σε λοιμώξεις από μικρόβια (κυρίως σταφυλόκοκκο) και ιούς (ιό απλού έρπητα κ.α.). Τόσο οι μικροβιακές όσο και οι ιογενείς λοιμώξεις απαιτούν άμεση και επείγουσα εκτίμηση από ειδικό ιατρό για να δοθεί η κατάλληλη θεραπεία, ενώ μπορεί να απαιτηθεί και νοσηλεία.

Επίσης το δέρμα του παιδιού με ατοπική δερματίτιδα, λόγω του μη ακέραιου φραγμού, αποτελεί πύλη εισόδου αλλεργιογόνων, δηλαδή πρωτεϊνών που μπορεί να προκαλέσουν ευαισθητοποίηση και αλλεργία. Αν η πρωτεϊνη είναι τροφικής προέλευσης δημιουργείται τροφική αλλεργία στην συγκεκριμένη τροφή. Αν η πρωτεϊνη ήταν γύρη ή άλλο αερομεταφερόμενο αλλεργιογόνο, δημιουργείται αλλεργική ρινίτιδα, επιπεφυκίτιδα και άσθμα.

Οι κύριοι εκλυτικοί παράγοντες που μπορεί να χειροτερεύουν το έκζεμα είναι:

• Το στρες
• Οι αλλεργίες
• Εφίδρωση
• Συγκεκριμένα σαπούνια, αφρόλουτρα και απορρυπαντικά
• Πολύ συχνό μπάνιο ή μακράς διάρκειας ζεστό μπάνιο
• Απότομες αλλαγές της θερμοκρασίας
• Ξηρασία
• Μάλλινα και συνθετικά ρούχα
• Σκόνη ή άμμος
• Ο καπνός του τσιγάρου
• Συγκεκριμένα τρόφιμα, όπως αυγά, γάλα, ψάρι, σόγια, γλουτένη
• Επιμόλυνση του δέρματος με μικρόβιο

Η ατοπική μπορεί να επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα ζωής λόγω του κνησμού (φαγούρα) αλλά σε καμία περίπτωση δεν είναι απειλητική για την αύξηση και ανάπτυξη του παιδιού.Όσο πιο επιμελής και σχολαστική είναι η περιποίηση του δέρματος του παιδιού με ατοπική δερματίτιδα με ενυδατικά προϊόντα σε καθημερινή βάση και με αντιφλεγμονώδη θεραπεία όποτε υπάρχει έξαρση, τόσο μειώνονται οι πιθανότητες να αναπτυχθεί στο μέλλον τροφική ή αναπνευστική αλλεργία.

Γενικές οδηγίες

  • Αποφυγή χημικών ερεθιστικών όπως απορρυπαντικά σε σκόνη, μαλακτικά ή λευκαντικά ρούχων
  • Πλένουμε τα ρούχα με ένα απλό απορρυπαντικό σε υγρή μορφή και χρησιμοποιούμε πρόγραμμα πλύσης με διπλό ξέβγαλμα
  • Μάλλινα ρούχα ή σκεπάσματα να μην έρχονται σε επαφή με το δέρμα του παιδιού γιατί δρουν ερεθιστικά
  • Κάνουμε καθημερινό μπάνιο στο παιδί διάρκειας 10-15 λεπτών με χλιαρό νερό και χωρίς σφουγγάρι- μπορούμε να κάνουμε και 2 μπάνια την ημέρα αν το επιθυμούμε διότι η επαφή με το νερό είναι ευεργετική.
  • Σκουπίζουμε επιπωματιστά και όχι με τριβή της πετσέτας

Άμεσου τύπου αλλεργία στο γάλα και το αβγό

Με τον όρο άμεσου τύπου τροφική αλλεργία εννοούμε την αλλεργία που εκδηλώνεται εντός μίας ώρας από την κατανάλωση μιας συγκεκριμένης τροφής.

Ο τρόπος εκδήλωσης της τροφικής αλλεργίας μπορεί να ποικίλει από ασθενή σε ασθενή και να εμπλέκει ένα ή περισσότερα συστήματα (πιο απλά, όργανα) του σώματος όπως παρακάτω:

α. εκδηλώσεις από το δέρμα: κνίδωση και αγγειοοίδημα

β. εκδηλώσεις από το πεπτικό: έμετοι, πόνος στην κοιλιά και διάρροια

γ. εκδηλώσεις από το αναπνευστικό: ρινικά συμπτώματα με καταρροή, φταρνίσματα, μπούκωμα και συμπτώματα από το κατώτερο αναπνευστικό όπως βήχας και δύσπνοια

δ. εκδηλώσεις από το κυκλοφορικό (δηλαδή την πίεση του αίματος): ζάλη, θαμπή όραση, λιποθυμία

ε. συνδυασμό των ανωτέρω ακδηλώσεων, πράγμα που συνιστά την αναφυλακτική αντίδραση

Πότε εμφανίζονται:Για το γάλα μόλις γίνει η πρώτη ή οι πρώτες προσπάθειες σίτισης με πλήρες γάλα, μετά τη διακοπή του μητρικού θηλασμού. Για το αβγό συνήθως μετά την ηλικία των έξι μηνών οπότε και εισάγεται στη διατροφή του μωρού.

Πώς εκδηλώνονται: Εκδηλώνονται με εξάνθημα (κνίδωση ή αγγειοοίδημα), εμετούς, κλάμα, βήχα, δύσπνοια και σε ακραίες περιπτώσεις λήθαργο (ένα από αυτά ή συνδυασμό δύο ή περισσότερων συμπτωμάτων, οπότε έχουμε τη λεγόμενη αναφυλακτική αντίδραση).

Η αντιμετώπιση γίνεται με πλήρη διακοπή του υπεύθυνου τροφίμου και σίτιση με υδρολυμένο γάλα στην περίπτωση της αλλεργίας στο γάλα. Κρίσιμη είναι η εκπαίδευση των γονιών από τον ειδικό αλλεργιολόγο ώστε να αναγνωρίζουν τα συμπτώματα και να μάθουν την αντιμετώπιση της αναφυλακτικής αντίδρασης.

Οι αλλεργίες άμεσου τύπου στο γάλα και το αβγό έχουν πολύ καλή πρόγνωση. Περισσότερο από 80% των παιδιών αναπτύσσουν ανοχή (δηλαδή ξεπερνούν την αλλεργία και μπορούν να τρώνε γάλα ή αβγό) μέχρι την ενηλικίωση. Απαιτείται έλεγχος από τον αλλεργιολόγο κάθε έτος με ειδικά αλλεργικά τεστ και εξέταση αίματος για να διαπιστωθεί πότε το παιδί αναπτύσσει την ανοχή. Αυτό γίνεται με τη διαδικασία της τροφικής πρόκλησης.

Αλλεργική πρωκτοκολίτιδα

Άλλη μια πάθηση που εμφανίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε θηλάζοντα νεογνά και βρέφη και μάλιστα σε περισσότερο από 95% των περιπτώσεων οφείλεται στο αγελαδινό γάλα και τα γαλακτοκομικά που καταναλώνει η μητέρα.

Έχει υπολογισθεί ότι περίπου 0.5 – 1% των βρεφών που θηλάζουν αναπτύσσουν αλλεργικές αντιδράσεις στις πρωτείνες του γάλακτος αγελάδας που λαμβάνουν μέσα από το μητρικό γάλα. Έχει επίσης υπολογισθεί ότι περίπου το 65% των περιπτώσεων τροφικής αλλεργίας στα βρέφη που θηλάζουν έχει να κάνει με τις πρωτείνες του γάλακτος αγελάδας. Τα βρέφη που θηλάζουν ή παίρνουν μητρικό γάλα παρουσιάζουν χαμηλότερη συχνότητα αλλεργικών αντιδράσεων στις πρωτείνες του γάλακτος αγελάδας σε σύγκριση με τα βρέφη που παίρνουν επεξεργασμένο γάλα αγελάδας για βρέφη (ΕΓΑΒ), τα οποία εμφανίζουν υπερδιπλάσια συχνότητα του προβλήματος (2 – 2.5%). Αυτή η προστασία από το μητρικό γάλα αποδίδεται στα χαμηλά επίπεδα πρωτεινών γάλακτος αγελάδας που ανευρίσκονται στο ανθρώπινο γάλα, σε παράγοντες του ανοσοποιητικού συστήματος που υπάρχουν σε αφθονία στο μητρικό γάλα, και στη φυσιολογικά μη παθογόνα «καλά» μικρόβια που κυριαρχούν στο έντερο του βρέφους που θηλάζει, σε αντίθεση με το έντερο του βρέφους που πίνει ΕΓΑΒ και έχει αυξημένο κίνδυνο ύπαρξης δυνητικά παθογόνων μικροβίων.

Πώς εκδηλώνεται: Η πάθηση εκδηλώνεται με αίμα και βλέννη (δηλαδή μύξα) στα κόπρανα. Αυτό συνήθως συμβαίνει για πρώτη φορά μεταξύ 2 και 6 εβδομάδων από τη γέννηση, ωστόσο κάποια βρέφη εμφανίζουν αίμα στα κόπρανα νωρίτερα και άλλα για πρώτη φορά αργότερα. Πρωτείνες που προσλαμβάνει η μητέρα με την διατροφή της περνούν στο μητρικό γάλα και προκαλούν μια φλεγμονώδη αντίδραση στο ορθό και το σιγμοειδές έντερο του βρέφους.

Τα περισσότερα βρέφη με αλλεργική πρωκτοκολίτιδα βρίσκονται γενικά σε καλή υγεία, με εξαίρεση αυτήν την παρουσία αίματος στα κόπρανά τους. Η απώλεια αίματος μόνο περιστασιακά και σπάνια οδηγεί σε αναιμία ή έλλειψη πρωτεινών στο αίμα του παιδιού. Σε πολύ σπάνιες μόνο περιπτώσεις τα συμπτώματα μπορεί να οδηγήσουν σε ανεπαρκή ανάπτυξη και μειωμένη πρόσληψη βάρους του παιδιού. Επίσης σπάνια είναι άλλα συμπτώματα, όπως έμετοι, διάρροια ή διάταση της κοιλιάς.
Είναι σημαντικό να εξεταστεί αναλυτικά το οικογενειακό ιστορικό αλλεργιών του παιδιού. Θετικό τέτοιο ιστορικό αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα το παιδί να αποκτήσει αλλεργίες.

Ουσιαστικά η άμυνα του οργανισμού παρεξηγεί ένα αθώο αλλεργιογόνο (το αγελαδινό γάλα) και στέλνει κάποια κύτταρα να το καταπολεμήσουν (τα κύτταρα ονομάζονται Τ λεμφοκύτταρα και η αντίδραση δεν εκδηλώνεται άμεσα, όπως στην άμεσου τύπου αλλεργία όπου φταίνε τα αντισώματα, αλλά καθυστερημένα, μέσα σε ώρες από το μητρικό θηλασμό). Το αγελαδινό γάλα (δηλάδη για την ακρίβεια οι πρωτεϊνες του) περνάει στο έντερο του μωρού από το μητρικό γάλα και συναντάει τα Τ λεμφοκύτταρα στο τοίχωμα του εντέρου του μωρού. Έτσι, δημιουργείται οίδημα και αποβάλλεται αίμα και βλέννη στα κόπρανα.

Πώς αντιμετωπίζεται: Η αντιμετώπιση της αλλεργικής πρωκτοκολίτιδας περιλαμβάνει αρχικά την πλήρη διακοπή λήψης γαλακτοκομικών από τη μητέρα και τη συνέχιση του μητρικού θηλασμού. Αν αυτό δεν είναι αρκετό και η αιμορραγία συνεχίζεται καταφεύγουμε σε διακοπή του θηλασμού και έναρξη σίτισης του νεογνού/ βρέφους με ειδικά υδρολυμένα γάλατα (είτε εκτενώς υδρολυμένα, είτε στοιχειακά). Μετά τη συμπλήρωση του πρώτου έτους ηλικίας αποφασίζεται η εισαγωγή πλήρους γάλακτος, αφού προηγηθεί αλλεργιολογικός έλεχος με δερματικά τεστ και εξετάσεις αίματος από ειδικό αλλεργιολόγο.

Η πρόγνωση είναι άριστη. Όλα τα παιδιά θα μπορέσουν να πιουν πλήρες αγελαδινό γάλα το αργότερο μέχρι την ηλικία των τριών ετών.

*Με τη συνεργασία της Επιστημονικής Ομάδας του mommyandthecity.gr

* Το παρόν αποτελεί πρωτότυπο άρθρο και απαγορεύεται η αντιγραφή, επικόλληση και αναδημοσίευση του με οποιονδήποτε τρόπο ή τεχνική μέθοδο χωρίς την πρότερη ρητή έγκριση του mommyandthecity.gr και του συγγραφέα/αρθρογράφου και δημιουργού του.

Δείτε Επίσης

Mother cradling newborn infant

Η Εγγύτητα μητέρας και βρέφους ως βάση του Attachment Parenting

«Η μητέρα είναι η Μήτρα, το Λίκνο της ζωής, η Δημιουργία, η Γέννηση, το Ένστικτο, …

error: