Αρχική / Παιδί / Ανάπτυξη / Βρέφος – 5 ετών: Nοητική και ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη

Βρέφος – 5 ετών: Nοητική και ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη

100616_lh_neurons_main

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι το πιο ανώριμο όργανο του σώματος κατά τη γέννηση. Μολονότι η ανάπτυξή του έχει ήδη ξεκινήσει προγεννητικά συνεχίζει να αναπτύσσεται μετά τη γέννηση, με ένα μεγάλο άλμα μεταξύ των 12 και 24 μηνών, διάστημα κατά το οποίο επιτυγχάνονται και τα ορόσημα του μωρού, όπως η έγχρωμη όραση, ή ο ισχυρός συναισθηματικός δεσμός με τους γονείς του.

Στην ηλικία των 2 ετών, ο εγκέφαλος ενός νηπίου διαθέτει χίλια τρισεκατομμύρια συνάψεις και ο αριθμός τους διατηρείται υψηλός καθ’ όλη τη μέση παιδική ηλικία (4-8 ετών). Εν συνεχεία μέχρι και την εφηβεία, ο αριθμός των συνάψεων βαθμιαία μειώνεται, στα επίπεδα των ενηλίκων.

Αν και επικρατεί ο ισχυρισμός πως η εισαγωγή στη εκπαιδευτική διαδικασία του παιδιού ξεκινάει στο νηπιαγωγείο και φτάνει μέχρι και το Λύκειο, στην ουσία, σύμφωνα με την Ελληνική Παιδιατρική Εταιρεία, η εκπαίδευση που λαμβάνει κάθε παιδί από την ηλικία μηδέν έως και την ηλικία των 5 ετών, μέσα στο οικογενειακό περιβάλλον, αποτελεί το θεμέλιο λίθο της νοητικής και ψυχοσυναισθηματικής ανάπτυξής του.

Ένα από τα πιο σημαντικά εργαλεία που μπορεί να χρησιμοποιήσει ένας γονιός για την ανάπτυξη των γνωστικών και κοινωνικών δεξιοτήτων των παιδιών του, είναι η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΒΙΒΛΙΩΝ. Σημασία δεν έχει τόσο το περιεχόμενο που αναπτύσσει το βιβλίο όσο το εργαλείο «άνθρωπος» και ο τρόπος που το εισαγάγει. Μία συνθήκη είναι αναγκαία και ικανή: η φυσική παρουσία ανθρώπου ως εκπαιδευτή στη ζωή του βρέφους-παιδιού.

%ce%b7-%ce%b1%ce%bd%ce%ac%ce%b3%ce%bd%cf%89%cf%83%ce%b7-%ce%b2%ce%b1%cf%83%ce%b9%ce%ba%cf%8c-%ce%b5%cf%81%ce%b3%ce%b1%ce%bb%ce%b5%ce%af%ce%bf-%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bd-%ce%b1%ce%bd%ce%ac%cf%80%cf%84

‘Έρευνες έχουν δείξει πως 200 εκατομμύρια παιδιά κάτω των 5 ετών ανά τον κόσμο δεν καταφέρνουν να αναπτύξουν τις γνωστικές και κοινωνικές τους δεξιότητες. Ένας από τους λόγους είναι ότι δεν τυγχάνουν μέσα στο οικογενειακό περιβάλλον εκπαίδευσης ικανής να χειριστεί τις τρομακτικές δυνατότητες που ο εγκέφαλός τους παρέχει. Είναι σημαντική επίσης η επιλογή των κατάλληλων βιβλίων για κάθε αναπτυξιακή ηλικία.

Τι πρέπει να προσέξετε όταν διαλέγετε τα κατάλληλα βιβλία για τα παιδιά σας, από τη γέννησή τους μέχρι και την ηλικία των 5 ετών.

για βρέφη 0-12 μηνών απαιτούνται:

  • Βιβλία μικρού μεγέθους από σκληρό, παχύ χαρτί και ανθεκτικό (ενιαίο) δέσιμο ή από υλικό (συνήθως υφασμάτινο ή μη τοξικό υλικό) που πλένεται.
  • Βιβλία με έντονα χρώματα και απλές καθαρές γραμμές.
  • Βιβλία με φωτογραφίες μωρών ή προσώπων (σε διάφορες εκφράσεις).
  • Βιβλία με τις εικόνες οικείων αντικειμένων, όπως είναι: μπουκάλια θηλασμού, μπάλες, πιάτα, κουτάλια, κ.ά.

για βρέφη 12-24 μηνών απαιτούνται:

  • Ανθεκτικά βιβλία (από σκληρό χαρτί και ενιαίο δέσιμο) που τα βρέφη μπορούν να χειριστούν (να γυρίσουν εύκολα τις σελίδες) και να κρατήσουν.
  • Βιβλία με ανοίγματα ή κινούμενα τμήματα που οδηγούν σε τροποποίηση, απόκρυψη ή αποκάλυψη της εικόνας και αφήνουν τα παιδιά να υποθέτουν.
  • Βιβλία με τις φωτογραφίες και τις εικόνες βρεφών που κάνουν καθημερινά πράγματα (κοιμούνται, τρώνε, παίζουν).
  • Βιβλία για την ώρα του ύπνου (για Καληνύχτα) ή με χαιρετισμούς (Γεια σου, Αντίο, κ.ά.).
  • Βιβλία με μόνο μερικές λέξεις σε κάθε σελίδα, με απλά στιχάκια ή με προβλέψιμο κείμενο (που μπορούν να μαντέψουν τη συνέχειά τους).

για προνήπια 24-36 μηνών:

  • Βιβλία από σκληρό, ανθεκτικό χαρτί και βιβλία από κανονικό χαρτί.
  • Βιβλία που φαίνονται ″ανόητα″ και αστεία.
  • Βιβλία με στιχάκια και επαναλήψεις που μπορούν να μάθουν απ’έξω.
  • Βιβλία που μιλούν για παιδιά και οικογένειες, για φίλους, για απλές στιγμές της καθημερινής ζωής (π.χ. μια μέρα στον παιδικό σταθμό, μια επίσκεψη στο γιατρό), για τα τρόφιμα, για τα ζώα, για αυτοκινητάκια, κ.ά.
  • Βιβλία που μιλούν για συναισθήματα (χαρά, λύπη, φόβο, κ.ά).
  • Βιβλία λέξεων (με εξήγηση, ονόματα αντικειμένων που παριστάνονται, κ.λπ.).

για προνήπια 3-5 ετών:

  • Εικονογραφημένα βιβλία με πιο σύνθετες, ευχάριστες ιστορίες που μιλούν για γνώριμά τους πράγματα.
  • Εικονογραφημένα βιβλία με σύντομα, διασκεδαστικά ποιήματα. ζουν σε διαφορετικούς τόπους και έχουν διαφορετικό τρόπο ζωής.
  • Βιβλία για τη μετάβαση στο σχολείο, για το πώς κάνουμε φίλους, κ.ά.
  • Βιβλία με μεγάλα γράμματα και απλό κείμενο που μπορούν να απομνημονεύσουν.
  • Βιβλία για αρίθμηση, αλφαβητάρια, βιβλία λεξιλογίου.

Γενικές Συμβουλές ανάγνωσης για τους γονείς:

  • Να κάνουν την ανάγνωση με το παιδί τους κομμάτι της καθημερινότητάς τους, ακόμη και για λίγα λεπτά.
  • Να διασκεδάζουν.
  • Να μιλούν για τις εικόνες των βιβλίων.
  • Να αφήνουν τα παιδιά να γυρίζουν τις σελίδες.
  • Να παρουσιάσουν στο παιδί τους το εξώφυλλο του βιβλίου εξηγώντας του για τι πρόκειται.
  • Να διατρέχουν το δάχτυλό τους κατά μήκος των λέξεων, καθώς τις διαβάζουν.
  • Να επιλέγουν βιβλία με ήχους, αφού ειδικά οι ήχοι ζώων είναι πολύ διασκεδαστικοί.
  • Να επιλέγουν βιβλία για γεγονότα που συμβαίνουν στη ζωή του παιδιού τους (π.χ. πηγαίνοντας στον παιδικό σταθμό, πηγαίνοντας στον οδοντίατρο, παίρνοντας ένα νέο κατοικίδιο ζώο, μετακομίζοντας σε ένα νέο σπίτι).
  • Να ζωντανεύουν την ιστορία που διαβάζουν και να μιμούνται τις φωνές των χαρακτήρων της ιστορίας.
  • Να ρωτούν το παιδί για τη συνέχεια της ιστορίας.
  • Να αφήνουν το παιδί να υποβάλει ερωτήσεις σχετικά με την ιστορία ή να επαναλάβει την ιστορία.
  • Να μιλούν για οικείες δραστηριότητες ή για αντικείμενα που περιγράφονται στην ιστορία.
  • Να επισκέπτονται συχνά μαζί μια βιβλιοθήκη.

reading02

Τα παιδιά που διαβάζουν με τη μαμά γίνονται πιο έξυπνα

Συμβουλές ανάγνωσης βάσει της ηλικίας του παιδιού:

Διαβάζοντας με το μωρό:

  • Να κρατούν το μωρό τους αγκαλιά, ενώ του διαβάζουν.

Διαβάζοντας με το παιδί ενός έτους:

  • Να αφήνουν το παιδί τους να κινηθεί γύρω, ενώ διαβάζουν.
  • Να αφήνουν το παιδί να διαλέξει ή να κρατήσει ένα βιβλίο
  • Να ονομάζουν τις εικόνες. Έτσι τα μικρά παιδιά μαθαίνουν καινούργιες λέξεις.
  • Να διαβάζουν τις ετικέτες και τα σημάδια οπουδήποτε πηγαίνουν.
  • Να διαβάζουν
    • το ίδιο βιβλίο ξανά και ξανά,
    • ένα βιβλίο στην ώρα για ύπνο,
    • βιβλία για τα τρόφιμα, για τα φορτηγά, για τα ζώα και τα παιδιά,
    • βιβλία με λίγες λέξεις.

Διαβάζοντας με το παιδί δύο ετών:

  • Να διαβάζουν τις ετικέτες και τις πινακίδες, οπουδήποτε πηγαίνουν.
  • Να έχουν διαφορετικά βιβλία στο σπίτι και να αφήνουν το παιδί τους να επιλέγει.

Στα δίχρονα παιδιά αρέσει

  • να τα βοηθούν να γυρίζουν τις σελίδες,
  • να συμπληρώνουν τις λέξεις σε μια ιστορία που γνωρίζουν,
  • να δείχνουν και να ονομάζουν εικόνες,
  • να ακούν το ίδιο βιβλίο ξανά και ξανά,
  • να τους διαβάζουν βιβλία που είναι ″ανόητα″, βιβλία με ζώα και με ήχους ζώων.

Διαβάζοντας με ένα προνήπιο:

  • Να έχουν το παιδί τους καθισμένο κοντά ή στην αγκαλιά τους, ενώ του διαβάζουν.
  • Να του κάνουν ερωτήσεις για την ιστορία.
  • Να αφήνουν το παιδί να τους λέει ιστορίες.
  • Να επισκέπτονται κάθε εβδομάδα το χώρο μιας βιβλιοθήκης, έτσι ώστε το παιδί να μπορεί να επιλέγει περισσότερα βιβλία.

Στα προνήπια αρέσουν

  • μεγάλα (μακρύτερα) βιβλία με ιστορίες,
  • βιβλία χωρίς λέξεις,
  • βιβλία με αλφάβητο και βιβλία με αριθμούς,
  • βιβλία που μιλούν για οικογένειες και φίλους, για τη μετάβαση στο σχολείο,
  • βιβλία για την ώρα του ύπνου

* Απαγορεύεται η αντιγραφή, επικόλληση και αναδημοσίευση του με οποιονδήποτε τρόπο ή τεχνική μέθοδο χωρίς την πρότερη ρητή έγκριση του mommyandthecity.gr 

Μωρό – 3 ετών: 11 δημιουργικά παιχνίδια που ωθούν την ανάπτυξή του

Πότε αποκτούν τα μωρά συνείδηση του εαυτού τους;

Πώς αναπτύσσεται ο εγκέφαλος ενός μωρού τον 1ο χρόνο. Πώς μαθαίνει το μωρό να επικοινωνεί;

Δείτε Επίσης

Θηλασμός και ανάπτυξη εγκεφάλου βρέφους

Έρευνα: Ο Θηλασμός ενισχύει την ταχύτερη και καλύτερη ανάπτυξη του βρεφικού εγκεφάλου

Πολλά στοιχεία συνεχίζουν να δείχνουν ότι  θηλασμός έχει ζωτική σημασία για την άριστη ανάπτυξη των …

error: