Αρχική / Παιδί / Ανάπτυξη / Νεογνό – 12 μηνών: Τα 7 ηλικιακά ορόσημα «Κλειδιά» για τον έλεγχο της φυσιολογικής ανάπτυξης και τα σημάδια που πρέπει να μας ανησυχήσουν

Νεογνό – 12 μηνών: Τα 7 ηλικιακά ορόσημα «Κλειδιά» για τον έλεγχο της φυσιολογικής ανάπτυξης και τα σημάδια που πρέπει να μας ανησυχήσουν

%ce%bc%ce%b7-%cf%86%cf%85%cf%83%ce%b9%ce%bf%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%ce%b1%ce%bd%ce%ac%cf%80%cf%84%cf%85%ce%be%ce%b7-%cf%80%ce%b1%ce%b9%ce%b4%ce%b9%ce%bf%cf%8d

Η ανάπτυξη ενός παιδιού είναι το τελικό αποτέλεσμα πολλών επιμέρους λειτουργιών, που βρίσκονται σε άμεση αλληλεπίδραση και αλληλεξάρτηση και επομένως ο έλεγχός της προϋποθέτει έλεγχο των επιμέρους λειτουργιών, όπως για παράδειγμα της αδρής κινητικότητας, των λεπτών χειρισμών και της κοινωνικής συμπεριφοράς.

Η ανάπτυξη του παιδιού χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση συγκεκριμένων δεξιοτήτων στις διάφορες ηλικίες. Οι ηλικίες που έχουν επιλεγεί διεθνώς για το συστηματικό έλεγχο της ανάπτυξης ονομάζονται «ηλικίες κλειδιά » και είναι οι ακόλουθες:

  • 6 εβδομάδες,
  • 1 έτος,
  • 18 μήνες,
  • 2,5 χρόνια,
  • 3 χρόνια,
  • 4χρόνια,
  • 5χρόνια.

Σημαντικός όμως είναι ο έλεγχος της εξέλιξης τους βρέφους αλλά και οι πληροφορίες που λαμβάνουμε από αυτόν, κατά την βρεφική περίοδο και συγκεκριμένα στα διαστήματα:

  • 4 μηνών,
  • 6-8 μηνών και
  • 12 μηνών

Η έγκαιρη διάγνωση των αναπτυξιακών διαταραχών στα πρώιμα στάδια της ζωής είναι πολύ σημαντική. Επειδή μέχρι τα 3 πρώτα χρόνια της ζωής ο εγκέφαλος είναι ιδιαίτερα εύπλαστος, οι ικανότητες που έχουν την έδρα τους σε μια περιοχή που δεν λειτουργεί λόγω βλάβης του νευρικού συστήματος, μπορούν εύκολα να μεταφερθούν σε μια άλλη γειτονική περιοχή του εγκεφάλου και να μην χαθούν.

Τι πρέπει να γνωρίζουμε για τη φυσιολογική ανάπτυξη ενός παιδιού;

Κατά τη διάρκεια της βρεφικής και νηπιακής ηλικίας παρατηρείται ταχεία εξέλιξη στην ανάπτυξη του νευρικού συστήματος, έτσι ώστε το βάρος του εγκεφάλου να τετραπλασιαστεί ενώ παράλληλα επιτυγχάνεται ο έλεγχος των κινήσεων. Σιγά σιγά εξαφανίζονται τα νεογνικά αντανακλαστικά και ακολουθεί η κεφαλοουραία κινητική εξέλιξη, η οποία περιλαμβάνει τα παρακάτω:

  1. στήριξη κεφαλής,
  2. κάθισμα,
  3. συντονισμός των μυών της σπονδυλικής στήλης,
  4. χρησιμοποίηση των χεριών,
  5. βάδιση

Οι βασικοί σταθμοί εξέλιξης ακολουθούν μια ορισμένη σειρά για όλα τα παιδιά και πραγματοποιούνται εντός κάποιων «φυσιολογικών» χρονικών διακυμάνσεων με διαφοροποιήσεις στο ρυθμό εξέλιξης από παιδί σε παιδί.

Η σειρά εμφάνισης είναι η εξής:

  1. η προσοχή,
  2. η στήριξη της κεφαλής,
  3. η σύλληψη αντικειμένων,
  4. η βάδιση, η στήριξη του κορμού,
  5. η αίτηση, η ομιλία,
  6. ο έλεγχος των σφιγκτήρων κ.ά. ορόσημα ανάπτυξης

Για την κατάκτηση κάθε αναπτυξιακής ικανότητας, σημαντικό ρόλο παίζει και η εξάσκηση η οποία συνδέεται στενά με το περιβάλλον μέσα στο οποίο ζει και μεγαλώνει ένα παιδί. Απαραίτητη προϋπόθεση για να αναπτυχθεί ένα παιδί σωστά, είναι να δέχεται συνεχώς τα κατάλληλα εξωτερικά ερεθίσματα από το περιβάλλον του. Όταν το περιβάλλον δεν προσφέρει κάποια βασικά ερεθίσματα, δεν υπάρχει η ανάλογη εξάσκηση από το παιδί με αποτέλεσμα να καθυστερεί η εμφάνιση μιας δεξιότητας, ενώ σε άλλο παιδί όταν δοθεί η κατάλληλη ευκαιρία η ίδια δεξιότητα να εκδηλώνεται πολύ γρήγορα.

Βρέφος – 5 ετών: Η «εκπαίδευση» ως θεμέλιος λίθος για τη νοητική και ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού

Σε φυσιολογικά παιδιά είναι δυνατόν μία ικανότητα να υπολείπεται λίγους μήνες σε σχέση με μία άλλη, είναι σπάνιο όμως η καθυστέρηση να αφορά όλες τις ικανότητες. Σε αυτή την περίπτωση έχουμε σοβαρές ενδείξεις για ψυχοκινητική καθυστέρηση.

Γενικά όσο περισσότερο απέχει ένα παιδί από το μέσο όρο, τόσο περισσότερες είναι και οι πιθανότητες να παρουσιάζει κάποια διαταραχή της ανάπτυξής του που μπορεί να οφείλεται σε οργανική, λειτουργική, ή περιβαλλοντική αιτία. Μεγάλη καθυστέρηση στην ανάπτυξη μιας ικανότητας αποτελεί ένδειξη νευρολογικού προβλήματος.

Οι 6 Παράγοντες ψυχοκινητικής καθυστέρησης:

  • Κινητικοί (παθολογική συμπεριφορά,
  • Επιμονή ή ασυμμετρία αρχέγονων αντανακλαστικών,
  • Υποτονία με καλή μυϊκή ισχύ,
  • Ανωμαλίες οφθαλμοκίνησης,
  • Παθολογικές δοκιμασίες θέσεις)
  • Συμπεριφορικοί (καθυστέρηση στην εμφάνιση του χαμόγελου, μη ανταπόκριση σε ήχους, έλλειψη αγάπης και στοργής, απουσία προτίμησης σε παιχνίδι, αδυναμία εκτέλεσης απλών εντολών).

Ηλικιακά ορόσημα και σημάδια ψυχοκινητικής καθυστέρησης κατά τον 1ο χρόνο

1. Νεογνική ηλικία: Τα πρώτα σημάδια μπορεί να εμφανιστούν από τη νεογνική ηλικία και περιλαμβάνουν:

  • Αδυναμία αφύπνισης,
  • Ελαττωμένος ύπνος,
  • Ανώμαλο κλάμα,
  • Προβλήματα σίτισης,
  • Τρόμος ή σπασμοί,
  • Ανώμαλος μυϊκός τόνος,
  • Ανώμαλο σχήμα ή μέγεθος της κεφαλής κατά κλινική εκτίμηση νεογνών

Τα παραπάνω αποτελούν ανησυχητικά σημεία στην περαιτέρω ψυχοκινητική εξέλιξη του παιδιού.

Επίσης σημαντικό ρόλο παίζει και το επιβαρυμένο ιστορικό του βρέφους, το οποίο αποτελεί παράγοντα προδιάθεσης κινδύνου και ο παιδίατρος πρέπει να λαμβάνει υπόψη του αλλά και να είναι σε εγρήγορση για τον εντοπισμό πιθανόν τέτοιων σημαδιών.

Τέτοιοι παράγοντες από το ιστορικό του νεογνού είναι:

  • τα μικρού βάρους γέννησης νεογνά (SGA),
  • τα πρόωρα,
  • ο εργώδης τοκετός,
  • περιγεννητική ασφυξία,
  • βρέφη με μικρό ή μεγαλοκεφαλία,
  • ιστορικό λοίμωξης Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (ΚΝΣ),
  • ιστορικό έκθεσης σε τερατογόνους παράγοντες και από την εγκυμοσύνη,
  • η νεαρή ηλικία της μητέρας,
  • τα φάρμακα,
  • οι λοιμώξεις και τα χρόνια νοσήματα.

2. 6η εβδομάδα: Σημάδια κατά το Πρώτο αναπτυξιακό ορόσημο που αποτελούν ύποπτα σημεία ανάπτυξης ψυχοκινητικής καθυστέρησης:

  • η μη εστίαση του βλέμματος,
  • η μη οπτική παρακολούθηση,
  • η μη ανταπόκριση στους ήχους,
  • τα ασύμμετρα νεογνικά αντανακλαστικά,
  • η υπερβολική υποτονία κεφαλής (head lag) ή αντίθετα υπερτονία (οπισθότονος),
  • δεν χαμογελά

3. 4 μηνών: Σημάδια κατά την ηλικία του 2ου αναπτυξιακού ορόσημου που αποτελούν ύποπτα σημεία ανάπτυξης ψυχοκινητικής καθυστέρησης:

  • η μικροκροκεφαλία ή μεγαλοκεφαλία,
  • η ελαττωμένη εγρήγορση,
  • η καθυστέρηση του χαμόγελου,
  • ο φτωχός έλεγχος της κεφαλής,
  • η παραμονή αρχέγονων αντανακλαστικών

4.  6-8 μηνών. Σημάδια που αποτελούν επιβαρυντικούς παράγοντες εμφάνισης ψυχοκινητικής καθυστέρησης:

  • η προτίμηση στη χρήση τους ενός χεριού,
  • η μη καθιστή θέση,
  • η ασυμμετρία των κινήσεων,
  • η μη ανταπόκριση στους ήχους,
  • ο στραβισμός

5.  12 μηνών. Σημάδια που αποτελούν επιβαρυντικούς παράγοντες εμφάνισης ψυχοκινητικής καθυστέρησης:

  •  η υπερτονία,
  • η μη στήριξη μέρους του βάρους του,
  • η απουσία τετραποδικής θέσης,
  • η απουσία ενδιαφέροντος για παιχνίδια,
  • η απουσία μπαμπαλίσματος ή γουργουρίσματος,
  • το μονότονο κλάμα

* Το παρόν αποτελεί πρωτότυπο άρθρο και απαγορεύεται η αντιγραφή, επικόλληση και αναδημοσίευση του με οποιονδήποτε τρόπο ή τεχνική μέθοδο χωρίς την πρότερη ρητή έγκριση του mommyandthecity.gr και του συγγραφέα/αρθρογράφου και δημιουργού του.

Μωρό – 3 ετών: 11 δημιουργικά παιχνίδια που ωθούν την ανάπτυξή του

Πότε αποκτούν τα μωρά συνείδηση του εαυτού τους;

Πώς αναπτύσσεται ο εγκέφαλος ενός μωρού τον 1ο χρόνο. Πώς μαθαίνει το μωρό να επικοινωνεί;

Δείτε Επίσης

Mother cradling newborn infant

Η Εγγύτητα μητέρας και βρέφους ως βάση του Attachment Parenting

«Η μητέρα είναι η Μήτρα, το Λίκνο της ζωής, η Δημιουργία, η Γέννηση, το Ένστικτο, …

error: