Αρχική / Μητρότητα / Εγκυμοσύνη / Εγκυμοσύνη: Που οφείλεται η υπολειπόμενη ενδομήτρια ανάπτυξη του εμβρύου;

Εγκυμοσύνη: Που οφείλεται η υπολειπόμενη ενδομήτρια ανάπτυξη του εμβρύου;

υπολειπόμενη ανάπτυξη εμβρύου

Όταν ένα έμβρυο έχει ανεπαρκή ανάπτυξη για την ηλικία κύησης, τότε μιλούμε για ενδομήτρια υπολειπόμενη ανάπτυξη (IUGR) ή εμβρυϊκή υποτροφία (SGA).

 Αυτό αφορά το 3% έως 5% των γεννήσεων. Αποτελεί μια από τις κύριες αιτίες ενδομητρικής θνησιμότητας, όταν είναι σοβαρή. Οι αιτίες της είναι πολλές.

Υπάρχουν δυο τρόποι να τεθεί η διάγνωση: είτε προγεννητικά διαπιστώνουμε κατά τη διάρκεια της κύησης ότι η ανάπτυξη του εμβρύου δεν είναι επαρκής, είτε παρατηρούμε στη γέννηση ότι το μωρό είναι μικρότερο από ό, τι προβλέπεται για την ηλικία κύησης. Στο 30% των περιπτώσεων, η ενδομήτρια υπολειπόμενη ανάπτυξη (IUGR) ή εμβρυϊκή υποτροφία (SGA) περνά απαρατήρητη. Στην πλειονότητα όμως των περιπτώσεων (70%), η υποτροφία είναι δυσαρμονική: η περίμετρος κρανίου είναι φυσιολογική όμως το βάρος, η περίμετρος κοιλιάς και ορισμένες φορές το μήκος των οστών είναι μειωμένα.

*Γράφει ο Θεόδωρος Λιακάκος, MD, PhD, Μαιευτήρας Γυναικολόγος-Χειρουργός Μαστού

 Η ενδομήτρια υπολειπόμενη ανάπτυξη (IUGR) ονομάζεται αρμονική όταν όλες οι παράμετροι, περιλαμβανομένης της περιμέτρου του κρανίου, απέχουν από το φυσιολογικό.

Που οφείλεται;

Υπάρχουν τρεις μεγάλες αιτίες ενδομήτριας υπολειπόμενης ανάπτυξης (IUGR) ή εμβρυϊκής υποτροφίας (SGA):

  • Οι αιτίες που συνδέονται με τον πλακούντα: Ο πλακούντας δεν κάνει σωστά τη δουλειά του και άρα οι έμβρυο-μητρικές ανταλλαγές είναι διαταραγμένες. Αυτό μπορεί για παράδειγμα να συμβεί κατά τη διάρκεια της πρώτης εγκυμοσύνης ή σε περίπτωση υπέρτασης ή προεκλαμψίας.
  • Οι αιτίες που οφείλονται στη μητέρα: σοβαρή αναιμία,κάπνισμα,αλκοολισμός ή χρήση ναρκωτικών, καρδιακές νόσοι κ.ά
  • Οι αιτίες που οφείλονται στο έμβρυο: λοιμώξεις (ερυθρά,τοξοπλάσμωση,κυτταρομεγαλοϊός) ή χρωμοσωμική ανωμαλία (τρισωμία 21, τρισωμία 18). Η ενδομήτρια υπολειπόμενη ανάπτυξη (IUGR) που συνδέεται με χρωμοσωμικές ανωμαλίες είναι σπανιότερη αλλά σοβαρότερη και πολύ πρώιμη. Τέλος, ορισμένες περιπτώσεις παραμένουν ανεξήγητες.

Διάγνωση

Ο έλεγχος περιλαμβάνει τη μέτρηση του ύψους της μήτρας με μεζούρα και με μετρήσεις της βιομετρίας του εμβρύου κατά τη διάρκεια των υπερηχογραφημάτων: αμφιβρεγματική διάμετρος, περίμετρος κεφαλής και κοιλιάς και μήκος του μηριαίου οστού. Αν διαπιστώσουμε ότι το ύψος της μήτρας δεν ακολουθεί την πορεία της εγκυμοσύνης, πραγματοποιούμε ένα λεπτομερές υπερηχογράφημα που περιλαμβάνει τη βιομετρία και τη μορφολογία του εμβρύου. Επιπλέον γίνεται Doppler των αρτηριών της μήτρας για να δούμε αν υπάρχει πρόβλημα στο επίπεδο του πλακούντα ( ανεπάρκεια πλακούντα ). Μπορούμε ακόμα να κάνουμε και αμνιοπαρακέντηση αν διακρίνουμε μορφολογικές ανωμαλίες.

Όταν διαγνωσθεί η ενδομήτρια υπολειπόμενη ανάπτυξη, τι γίνεται; Είναι σπάνιο η αιτία να είναι θεραπεύσιμη. Συστήνουμε λοιπόν στη μέλλουσα μητέρα ανάπαυση και ελέγχουμε το έμβρυο με νέο υπερηχογράφημα μετά από 15 ημέρες. Έτσι κάθε 2 εβδομάδες ή και συχνότερα θα παρακολουθείται, κυρίως με υπερηχογραφήματα, αν η υποτροφία είναι σημαντική. Η παρακολούθηση συμπληρώνεται με καταγραφή του καρδιακού ρυθμού του εμβρύου. Αν είμαστε περισσότερο ανήσυχοι, για παράδειγμα, αν η ποσότητα του αμνιακού υγρού δεν είναι επαρκής, η μέλλουσα μητέρα ενδέχεται και να νοσηλευθεί.

Αν η καθυστέρηση ενδομητρικής ανάπτυξης είναι πρώιμη ή σημαντική, η μέλλουσα μητέρα απευθύνεται σε μαιευτήριο με τμήμα εντατικής θεραπείας νεογνών και σε γυναικολόγο με εκπαίδευση στην κύηση υψηλού κινδύνου γιατί σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να χρειαστεί να γεννήσει πρόωρα, παρά να διακινδυνεύσουμε έναν ενδομήτριο θάνατο. Προκαλούμε έτσι την πρόωρη γέννηση του μωρού όταν η κατάσταση του στη μήτρα έχει επιδεινωθεί (π.χ. ανωμαλίες της καταγραφής του καρδιακού ρυθμού) και σε περίπτωση οπισθοπλακουντιακού αιμάτωματος. Προκαλούμε έτσι τη γέννηση ενός μωρού του οποίου η ωριμότητα έχει επιτευχθεί και πλέον δεν μεγαλώνει άλλο, γνωρίζοντας ότι δεν θα κερδίσουμε τίποτα αφήνοντας την κύηση να διαρκέσει περισσότερο.

Πρόληψη

Μπορούμε να προλαμβάνουμε τις περιπτώσεις οι οποίες συνδέονται με την κατανάλωση οινοπνεύματος ή ναρκωτικών ουσιών. Ένα πακέτο τσιγάρα την ημέρα ισούται με 200 g λιγότερο βάρος, διευκρινίζοντας πάντως ότι το κάπνισμα σπάνια είναι η μόνη αιτία μιας σοβαρής ενδομήτριας υπολειπόμενης ανάπτυξης (IUGR). Όσον αφορά το αλκοόλ, πέραν του ότι ευθύνεται για την ενδομήτρια καθυστέρηση ανάπτυξης, αποτελεί μια από τις αιτίες νοητικής υστέρησης.

Άλλα μέσα πρόληψης : ο εμβολιασμός κατά της ερυθράς, μέτρα υγιεινής διατροφής σε περίπτωση μη ανοσίας στο τοξόπλασμα, η θεραπεία των παθολογιών της μητέρας (υπέρταση, διαβήτης κ.ά). Σε περίπτωση ενδομήτριας υπολειπόμενης ανάπτυξης (IUGR) ή εμβρυϊκής υποτροφίας (SGA) αγγειακής προέλευσης, ορισμένοι χορηγούν ασπιρίνη σε χαμηλή δόση.

Αν είχατε ήδη υποτροφικό έμβρυο κατά τη διάρκεια προηγούμενης κύησης, τότε από τον 5ο μήνα της νέας κύησής σας θα είστε υπό αυξημένη παρακολούθηση. Τον 6ο μήνα θα υποβληθείτε σε ενδιάμεση υπερηχογραφία και μπορούμε να εντατικοποιήσουμε την παρακολούθηση αν αυτό είναι απαραίτητο.

Ο προληπτικός έλεγχος βασίζεται σε καμπύλες αναφοράς οι οποίες εκφράζονται σε εκατοστημόρια (percentiles). Οι βιομετρικοί παράμετροι (αμφιβρεγματική διάμετρος, κρανιακές και κοιλιακές περίμετροι, μήκος μηρού) μεταφέρονται σε αυτές τις καμπύλες αναφοράς. Ένα βάρος μικρότερο από το 10ο εκατοστημόριο σημαίνει ότι το έμβρυο ανήκει στο 10% των μικρότερων εμβρύων της ίδιας ηλικίας κύησης. Αν το βάρος είναι μικρότερο από το 5ο ή 3ο εκατοστημόριο, η ενδομήτρια υπολειπόμενη ανάπτυξη είναι σοβαρή.

Δείτε Επίσης

πλακούντας

Πλακούντας: Ένας εκπληκτικός μηχανισμός και ο καθοριστικός του ρόλος στην ανάπτυξη του εμβρύου

Ο ρόλος του πλακούντα είναι καθοριστικός για την ανάπτυξη του εμβρύου. Είναι ένας εκπληκτικός μηχανισμός, …

error: