Αρχική / Παιδί / Ανάπτυξη / Τα συναισθήματα που βιώνει ένα βρέφος κατά τον 1ο χρόνο ζωής του

Τα συναισθήματα που βιώνει ένα βρέφος κατά τον 1ο χρόνο ζωής του

συναισθήματα βρέφους 0-1 ετος

Τα βρέφη βιώνουν ποικίλα συναισθήματα κατά τον 1ο χρόνο ζωής τους. Τους πρώτους μήνες, τα συναισθήματα αυτά γίνονται αντιληπτά περισσότερο από τη συνολική κινητική τους συμπεριφορά και λιγότερο από τις εκφράσεις του προσώπου τους. Όσο τα βρέφη μεγαλώνουν όμως, τα βασικά/πρωτογενή συναισθήματα που βιώνουν (χαρά, φόβος, θυμός, λύπη, έκπληξη, αηδία/αποστροφή) αναγνωρίζονται όλο και με μεγαλύτερη σαφήνεια από τις εκφράσεις του προσώπου τους.

Δες ακόμα:

Η ανάπτυξη του μωρού σας από Νεογέννητο έως 6 μηνών: Κινητικότητα, αντίληψη, κοινωνικότητα, ακοή, ομιλία

Πώς αναπτύσσεται ο εγκέφαλος ενός μωρού τον 1ο χρόνο. Πώς μαθαίνει το μωρό να επικοινωνεί;

Πότε αποκτούν τα μωρά συνείδηση του εαυτού τους;

Μωρό – 3 ετών: 11 δημιουργικά παιχνίδια που ωθούν την ανάπτυξή του

Βρέφος – 5 ετών: Η «εκπαίδευση» ως θεμέλιος λίθος για τη νοητική και ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού

Νεογνό – 12 μηνών: Τα 7 ηλικιακά ορόσημα «Κλειδιά» για τον έλεγχο της φυσιολογικής ανάπτυξης και τα σημάδια που πρέπει να μας ανησυχήσουν

Τελικά τι είναι φυσιολογικό στον ύπνο των βρεφών;

Πώς να βοηθήσετε το μωρό σας να χαλαρώσει και να νιώσει ασφάλεια

Έρευνα: Ο Θηλασμός ενισχύει την ταχύτερη και καλύτερη ανάπτυξη του βρεφικού εγκεφάλου

Προσοχή: Αυτά είναι τα πρώιμα σημάδια αυτισμού πριν το 3ο έτος ζωής του μωρού

Τα νεογέννητα διεγείρονται από διάφορα ερεθίσματα και συχνά αναστατώνονται. Τα συναισθήματα που βιώνουν κατά τις πρώτες εβδομάδες της ζωής τους, ωστόσο, δεν υφίστανται με την έννοια της σχέσης υποκειμένου-αντικειμένου, αφού το βρέφος δεν μπορεί ακόμα να προσδώσει νόημα σε ένα γεγονός.

Αρχικά, το πρώτο διάστημα, τα συναισθήματά τους εκδηλώνονται με τονικές συσπάσεις, σπασμούς και παρορμητικές κινήσεις, ενώ το καθεαυτό «συγκινησιακό στάδιο» ξεκινά από τους 3 μήνες και μετά (Lehalle & Mellier, 2009, ό. α. Παππά, 2013). Έτσι, κατά τους πρώτους μήνες, οι αντιδράσεις των νεογέννητων στις ανάγκες τους αλλά και στην ανταπόκριση που δίνουμε σε αυτές (χάδια,αγκαλιά, άλλαγμα, σίτιση, ασφάλεια) αποτελούν τα πρότυπα των μετέπειτα πραγματικών συναισθημάτων, ωστόσο οι ίδιες δε θεωρούνται συναισθήματα.

Γράφει η Βασιλική Παππά, Ψυχολόγος, Συμβουλευτική Ψυχολόγος, Πρόεδρος και Επιστημονικά Υπεύθυνη του Πανελληνίου Συνδέσμου Σχολών Γονέων

1ος-30ς μήνας:

Η γενική διέγερση που βιώνουν τα βρέφη κατά τη γέννηση, τον 1ο μήνα διαφοροποιείται σε διέγερση και αναστάτωση, ενώ στον 3ο μήνα η διέγερση εμφανίζεται και ως απόλαυση.

30ς μήνας

Στον 3ο μήνα τα βρέφη νιώθουν ενδιαφέρον, χαρά, λύπη, αποστροφή.

4ος-6ος μήνας

Ανάμεσα στον 4ο και στον 6ο μήνα εμφανίζεται ο θυμός.

6ος μήνας

Στον 6ο μήνα η αναστάτωση των βρεφών διαφοροποιείται σε αναστάτωση, φόβο, αηδία, θυμό, ενώ επίσης σταδιακά κάνουν την εμφάνισή τους η έκπληξη και η χαρά.

7ος μήνας

Ως τον 7ο μήνα, επίσης, τα βρέφη είναι σε θέση να προβαίνουν σε κάποια διάκριση και κατηγοριοποίηση των περισσότερων βασικών συναισθημάτων: της χαράς, της λύπης, του φόβου, του θυμού, της έκπληξης και της αηδίας/αποστροφής (Leppanen & Nelson, 2006, ό. α. Παππά, 2013).

Γνωστή είναι η θεωρία της συναισθηματικής ανάπτυξης του Sroufe (1996), η οποία υποστηρίζει ότι στη συναισθηματική ανάπτυξη των βρεφών διακρίνονται τρία αναπτυξιακά στάδια:

  • το στάδιο των προ-συναισθηματικών αντιδράσεων, που εμφανίζεται κατά τη διάρκεια της πρώιμης περιόδου,
  • το στάδιο των προδρομικών συναισθημάτων, που χαρακτηρίζει τον πρώτο χρόνο της ζωής,
  • και το στάδιο των πιο ώριμων συναισθημάτων, που εμφανίζεται κατά τη διάρκεια του δεύτερου μισού του πρώτου χρόνου.

Αν και ο Sroufe περιγράφει αυτά τα στάδια λεπτομερώς για τη χαρά, το φόβο και τον θυμό, διατείνεται ότι ισχύουν και για τη λύπη, την έκπληξη και την αποστροφή (Παππά, 2013).

Έως τον 12ο μήνα

Μέχρι τον 12ο μήνα η απόλαυση διαφοροποιείται σε απόλαυση, ενθουσιασμό και τρυφερότητα.

Έως τον 18ο μήνα

Στον 18ο μήνα εμφανίζεται η ζήλια, ενώ η τρυφερότητα διαφοροποιείται σε στοργή προς τους ενήλικες και τα παιδιά. Κατά το δεύτερο μισό του δεύτερου έτους εμφανίζονται τα «συναισθήματα αυτοσυνειδησίας» (self-conscious emotions), όπως η ντροπή, η περηφάνια και η ζήλια.

Τα πραγματικά συναισθήματα εμφανίζονται μόνο μετά από τον διαχωρισμό του «εαυτού» από τον περίγυρο, δηλαδή με την εμφάνισης της αυτεπίγνωσης.

Είναι γεγονός ότι τα βρέφη βιώνουν πολλά και ποικίλα συναισθήματα, πρωτογενή και δευτερογενή, και σε ποικίλες διαβαθμίσεις. Με την πάροδο του χρόνου, καθώς αναπτύσσονται συναισθηματικά, αλλά και γνωστικά και κοινωνικά, αποκτούν μεγαλύτερη επίγνωση τόσο των δικών τους συναισθημάτων όσο και των άλλων και είναι σε θέση να τα εκφράζουν με μεγαλύτερη ευκρίνεια, γεγονός που τα καθιστά πιο εύκολα αναγνωρίσιμα από τους άλλους. Επιπλέον, αναπτύσσεται ο λόγος τους κι έτσι μπορούν πλέον να μιλούν γι’ αυτά. Καθώς χρησιμοποιούν τον λόγο για να επικοινωνήσουν και εκφράζουν πλέον τα συναισθήματά τους, εξελίσσονται, αναπτύσσονται κοινωνικά, γνωστικά και συναισθηματικά. Η συναισθηματική ανάπτυξη είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη γνωστική και την κοινωνική τους ανάπτυξη.

Για περισσότερες πληροφορίες, βλ. Παππά, Β. (2013). Η λογική των συναισθημάτων. Συναισθηματική ανάπτυξη και συναισθηματική νοημοσύνη. Αθήνα: Οκτώ.

Δείτε Επίσης

Mother cradling newborn infant

Η Εγγύτητα μητέρας και βρέφους ως βάση του Attachment Parenting

«Η μητέρα είναι η Μήτρα, το Λίκνο της ζωής, η Δημιουργία, η Γέννηση, το Ένστικτο, …

error: